راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٣٣ - بخش دوم- در زهد
لِكَيْلا تَأْسَوْا عَلى ما فاتَكُمْ، وَ لا تَفْرَحُوا بِما آتاكُمْ،«١١» هر كس بر گذشته اندوه نخورد و به آينده شاد نباشد هر دو جنبه زهد را دارا شده است.»«١٢»
فضيلت زهد
خداوند فرموده است: فَخَرَجَ عَلى قَوْمِهِ في زِينَتِهِ- تا- وَ قالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَيْلَكُمْ ثَوابُ الله خَيْرٌ.«١٣» خداوند زهد را به عالمان نسبت داده و زاهدان را به علم توصيف كرده و اين بيشترين ستايش است. و نيز فرموده است: أُولئِكَ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ بِما صَبَرُوا.«١٤»
در تفسير آمده است كه در اين آيه مراد زهد در دنياست. و نيز فرموده است: إِنَّا جَعَلْنا ما عَلَى الْأَرْضِ زِينَةً لَها لِنَبْلُوَهُمْ أَيُّهُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا.«١٥» گفته شده معناى آيه اين است كه كدام يك در دنيا زاهدترند و زهد را بهترين اعمال معرّفى كرده است. و نيز فرموده است: وَ من كانَ يُرِيدُ حَرْثَ الدُّنْيا نُؤْتِهِ مِنْها وَ ما لَهُ في الْآخِرَةِ من نَصِيبٍ.«١٦» و نيز: وَ لا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ إِلى ما مَتَّعْنا به أَزْواجاً مِنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَياةِ الدُّنْيا لِنَفْتِنَهُمْ فِيهِ وَ رِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَ أَبْقى.«١٧» و نيز: الَّذِينَ يَسْتَحِبُّونَ الْحَياةَ الدُّنْيا عَلَى الْآخِرَةِ.«١٨» خداوند در اين آيه صفت كافران را بيان مىكند، و مفهوم آن اين است كه مؤمن بايد ضدّ اين صفت را دارا باشد يعنى آخرت را بر زندگى دنيا برگزيند.
امّا اخبارى كه در نكوهش دنيا وارد شده بسيار است، و ما بخشى از آنها را در كتاب
«١١» حديد / ٢٣: بايد بر آنچه از شما فوت شده اندوه نخوريد، و به آنچه شما را داده شده شادمان نباشيد.
«١٢» همان ماءخذ، (( ابواب الحكيم ، )) شماره ٤٣٩.
«١٣» قصص / ٨٠ / ٧٩: (قارون ) با تمام زينت خود در برابر قومش ظاهر شد. كسانى كه علم و دانش به آنها داده شده بود گفتند: واى بر شما ثواب الهى بهتر است .
«١٤» قصص / ٥٤: اينان را به سبب صبرى كه كرده اند دوبار پاداش مى دهيم .
«١٥» كهف / ٧: ما آنچه را روى زمين است زينت آن قرار داديم تا آنها را بيازماييم كدام يك بهتر عمل مى كنند.
«١٦» شورى / ٢٠: و كسى كه تنها كشت دنيا را مى طلبد كمى از آن به او مى دهيم امّا در آخرت هيچ نصيبى براى او نيست .
«١٧» طه / ١٣١: و هرگز چشم خود را به آنچه گروه هايى از آنها را بدان بهره مند ساخته ايم ميفكن كه آنها رونق زندگى دنياست ، و براى آن است كه آنان را بدان بيازماييم ، و روزى پروردگارت بهتر و پايدارتر است .
«١٨» ابراهيم / ٣: همانها كه زندگى دنيا را بر آخرت ترجيح مى دهند.