راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٩٧ - برترى نعمت بر بلا

ليكن هر گاه با آنچه در فضيلت صبر نقل شده است مقايسه شود فضيلتهاى صبر بيشتر است، بلكه به برترى آن در بعضى اخبار تصريح شده است مانند قول پيامبر (ص) كه:

«از بهترين چيزهايى كه به شما داده شده يقين و عزم بر صبر است.»«٣٨»

در حديث آمده است: «روز رستاخيز شكرگزارترين مردم روى زمين را مى‌آورند و خداوند پاداش شكركنندگان را به او مى‌دهد و صابرترين اهل زمين را مى‌آورند به او گفته مى‌شود: آيا خشنود مى‌شود كه پاداش تو را مانند پاداشى كه به اين شاكر داديم بدهيم؟ مى‌گويد: آرى اى پروردگار من. حقّ تعالى مى‌فرمايد: هرگز! من به وى نعمت دادم او شكر كرد و تو را مبتلا كردم تو صبر كردى من چندين برابر پاداش او را به تو مى‌دهم سپس چندين برابر جزاى شاكران به او داده مى‌شود. خداوند فرموده است: إِنَّما يُوَفَّى الصَّابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَيْرِ حِسابٍ.«٣٩»

امّا اين كه پيامبر خدا (ص) فرموده است: خورنده شكرگزار همچون روزه‌دار صابر است»،«٤٠» دليل بر فضيلت مى‌باشد، چه اين سخن را در مقام مبالغه به منظور بالا بردن درجه شكر و رسانيدن آن به مرتبه صبر بيان فرموده و اين منتهاى درجه شكر است و اگر بلندى درجه صبر از آنچه در شرع وارد شده فهميده نمى‌شد الحاق شكر به صبر مبالغه تلقّى نمى‌شد و مانند قول آن حضرت بود كه فرموده است: جمعه «حجّ مستمندان است»«٤١» و نيز: «جهاد زن نيكو شوهردارى است»«٤٢» و نيز: «شرابخوار مانند بت‌پرست است»،«٤٣» و در تشبيه بايد همواره مرتبه مشبّه به بالاتر از مشبّه باشد. همچنين سخن آن حضرت كه: «صبر نصف ايمان است»،«٤٤» دلالت بر آن ندارد كه شكر مانند آن‌