راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٥٩ - گفتار امام صادق (ع) در زهد
دور كنيد. اى گروه! به من بگوييد آيا شما ناسخ و منسوخ و محكم و متشابه قرآن را مىدانيد، متشابهى كه هر كس از اين امّت گمراه شده در امثال آن گمراه شده، و آن كه هلاك شده در آنها هلاك شده است. عرض كردند: پارهاى از آنها را مىدانيم ليكن همه آنها را نه. فرمود: گرفتارى شما از همين جاست. احاديث پيامبر (ص) نيز به همين گونه است، امّا آنچه ذكر كرديد كه خداوند در كتاب خود از قومى كه اعمال آنها را نيكو شمرده خبر داده است، اعمال آنها مباح و جايز«٧٠» بوده و از آن منع نشده بودند، و البتّه ثواب آنها با خداست. و حقّ تعالى بر خلاف آنچه آنان عمل كردند دستور داده و امر او عمل آنان را نسخ كرده است. اين نهى خداوند رحمتى براى مؤمنان و بدين منظور بوده كه آنان به خود و عائله خويش كه برخى از آنان صغير و ضعيف و كودك و مردان و زنان پيرند و نمىتوانند بر گرسنگى صبر كنند زيان نرسانند، و اگر من گرده نانم را تصدّق بدهم و جز آن گرده نانى نداشته باشم آنها از گرسنگى ضايع و هلاك خواهند شد. از اين رو پيامبر خدا فرموده است: «اگر انسان پنج دانه خرما يا پنج قرص نان يا دينار يا درهم را دارا باشد و بخواهد آنها را انفاق كند افضل اين است كه اوّل آنها را براى پدر و مادرش، دوم براى خود و عائلهاش، سوّم براى خويشان مستمندش، چهارم براى همسايگان بينوايش و پنجم در راه خدا انفاق كند، و اين پستترين اجر را دارد». و نيز به يكى از انصار كه به هنگام مرگ خود پنج يا شش برده خود را آزاد كرد و جز اينها چيز ديگرى را مالك نبود و فرزندان صغيرى داشت فرمود: «اگر از كار او مرا آگاه مىكرديد نمىگذاشتم او را در كنار مسلمانان دفن كنيد، او كودكان خردسالى به جا گذاشته كه بايد از مردم گدايى كنند.» سپس فرمود: پدرم به من حديث كرد كه پيامبر خدا (ص) فرموده است: « (انفاق) را از نزديكترين عائله خويش به بعد آغاز كن». سپس اين چيزى است كه قرآن بدان گوياست و گفتار شما را ردّ و از آن نهى و آنچه را از سوى خداوند عزيز و حكيم واجب شده است بيان مىكند، فرموده است: وَ الَّذِينَ إِذا أَنْفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَ لَمْ يَقْتُرُوا وَ كانَ بَيْنَ ذلِكَ قَواماً،«٧١» آيا نمىبينيد خداوند شما را به آنچه دعوت كرده غير از چيزى
«٧٠» اين سخن امام (ع ) با آنچه در پاسخ ثورى فرموده است منافات ندارد، زيرا آن علّت شرعيّت حكم است كه نخست وجود داشته و سپس نسخ شده است .
«٧١» فرقان / ٦٧: آنها كسانى هستند كه هرگاه انفاق كنند نه زياده روى مى كنند و نه سخت گيرى بلكه ميان اين دو حدّ اعتدالى دارند.