راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٤٦٧ - بخش اول- فضيلت توكّل

قول حقّ تعالى است: هَلْ أَتى‌ عَلَى الْإِنْسانِ حِينٌ من الدَّهْرِ لَمْ يَكُنْ شَيْئاً مَذْكُوراً،«٧» و نيز: وَ من يَتَوَكَّلْ عَلَى الله فَإِنَّ الله عَزِيزٌ حَكِيمٌ.«٨» يعنى عزيزى است كه هر كس به او پناه برد خوار نمى‌شود، و كسى كه به او التجا جويد و در حمايت او درآيد ضايع نمى‌گردد و حكيمى است كه از اداره كسى كه بر تدبير او توكّل كرده كوتاهى نمى‌كند، و فرموده است: إِنَّ الَّذِينَ تَدْعُونَ من دُونِ الله عِبادٌ أَمْثالُكُمْ،«٩» بيان فرموده كه هر كس جز خداست بنده‌اى مسخّر و حاجتمندى مانند تو است و چگونه ممكن است بدو توكّل كرد. و فرموده است:

إِنَّ الَّذِينَ تَعْبُدُونَ من دُونِ الله لا يَمْلِكُونَ لَكُمْ رِزْقاً فَابْتَغُوا عِنْدَ الله الرِّزْقَ وَ اعْبُدُوهُ«١٠» و نيز:

وَ لِلَّهِ خَزائِنُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ لكِنَّ الْمُنافِقِينَ لا يَفْقَهُونَ«١١» و نيز: يُدَبِّرُ الْأَمْرَ ما من شَفِيعٍ إِلَّا من بَعْدِ إِذْنِهِ.«١٢» و همه آنچه در قرآن پيرامون توحيد ذكر شده اخطارى است بر قطع توجّه به غير خدا و توكّل بر خداى يگانه قهّار.

امّا اخبار: طبق آنچه ابن مسعود روايت كرده پيامبر خدا فرموده است: «در موسم (حجّ) امّتها را به من نشان دادند ديدم امّتم كوه و دشت را پر كرده است، از كثرت و هيأت آنها مرا خوش آمد. به من گفته شد: آيا راضى شدى؟ گفتم: آرى گفت: با اينها هفتاد هزار كس است كه بى‌حساب وارد بهشت مى‌شوند.» از آن حضرت پرسيدند: اى پيامبر خدا! آنها چه كسانى هستند؟ فرمود: «آنهايى كه در بدن خود داغ نمى‌گذارند، و فال بد نمى‌زنند، و افسون نمى‌كنند، و بر پروردگارشان توكّل مى‌كنند.» عكاشة بن محصن برخاست و عرض كرد: اى پيامبر خدا! دعا كن خداوند مرا از آنان قرار دهد.

«پيامبر خدا (ص) گفت: بار الها او را از آنان قرار ده»، و ديگرى برخاست و عرض كرد دعا كن خداوند مرا از آنان قرار دهد، پيامبر (ص) فرمود: «عكاشه بر تو سبقت جست.»«١٣»