مى‌آورد اين عنايت شامل حالش مى‌شود و در آنچه صلاح اوست وى را يارى و تقويت مى‌كند و در هر چه تباهى او در آن است وى را سست و منصرف مى‌گرداند و اين در باطن صورت مى‌گيرد، چنان كه حقّ تعالى فرموده است: وَ لَقَدْ آتَيْنا إِبْراهِيمَ رُشْدَهُ من قَبْلُ وَ كُنَّا به عالِمِينَ.«٤٣» بنابر اين رشد عبارت از هدايتى است كه انسان را به سوى سعادت بر مى‌انگيزاند و در اين جهت به حركت در مى‌آورد. چه كودك هر گاه بالغ شود و به نگهدارى مال و طرق تجارت و رشد سرمايه آگاهى و دانايى يابد ليكن ولخرج و اسرافكار باشد و در تكثير مال نكوشد او را رشيد و خردمند نمى‌خوانند و اين به سبب عدم هدايت او نيست بلكه به علّت قصور هدايت اوست كه انگيزه‌اى او را به حركت در نمى‌آورد زيرا چه بسا شخصى به كارى كه مى‌داند برايش زيان دارد اقدام مى‌كند و هدايت به او داده شده و از نادانى كه نمى‌داند آن كار برايش زيان دارد ممتاز و مشخّص مى‌باشد، ليكن به او رشد عطا نشده است. لذا به اين اعتبار رشد كاملتر از مجرّد هدايت به سوى اقسام كارهاست و اين نعمتى بزرگ است.

امّا تسديد عبارت از توجّه دادن حركات انسان به سوى مطلوب وى و آسان گردانيدن آن براى اوست تا با استوارى و شتاب در طريق مقصود گام بردارد، زيرا هدايت تنها كافى نيست بلكه ناگزير به هدايتى نياز است كه او را به سوى هدف به حركت درآورد و اين رشد است و رشد نيز كافى نيست بلكه ناگزير بايد حركات با مساعدت اعضا و ادوات، ممكن و آسان گردد تا آنچه مراد و مطلوب انگيزه اوست كامل شود.

بنابر اين هدايت صرف تعريف و شناسايى است، و رشد هشدار به انگيزه است تا بيدار شود و به حركت درآيد، و تسديد كمك و يارى در به حركت درآوردن اعضا و جهت دادن آنها به سمت صواب است.

امّا تأييد گويا جامع همه آنهاست و عبارت از تقويت امر انسان به وسيله بصيرت درون و نيرومند ساختن تصميم و مساعدت اسباب در بيرون است. در قول حقّ تعالى كه فرموده است: إِذْ أَيَّدْتُكَ بِرُوحِ الْقُدُسِ.«٤٤» مراد همين است. و عصمت بدان نزديك است چه آن عبارت از ملكه‌اى الهى است كه در درون ظاهر مى‌شود و انسان را در طلب خير و دورى از شرّ قوّت و يارى مى‌دهد تا آن جا كه مانند مانعى غير محسوس در باطن‌

«٤٣» انبياء / ٥١: ما وسيله رشد ابراهيم را از قبل به او داديم و به (شايستگى ) او آگاه بوديم .

«٤٤» مائده / ١١٠: زمانى كه تو را به وسيله روح القدس تقويت كردم .