راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٢٣٩ - تميز ميان آنچه محبوب و مكروه خداست
حسد بدينسان تعبير فرموده است: وَ قالُوا لَوْ لا نُزِّلَ هذَا الْقُرْآنُ عَلى رَجُلٍ من الْقَرْيَتَيْنِ عَظِيمٍ،«٣٦» و نيز فَقالُوا أَ بَشَراً مِنَّا واحِداً نَتَّبِعُهُ«٣٧» اينها چيزهايى است كه دل را كور مىكند و مانع پذيرش هدايت مىشود.
دوم هدايتى است كه وراى هدايت عامّ و عبارت از اين است كه خداوند بندهاش را بدين هدايت در حالات مختلف كمك مىكند و آن ثمره مجاهده است، چنان كه فرموده است: وَ الَّذِينَ جاهَدُوا فِينا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنا«٣٨» و مراد در آيه: وَ الَّذِينَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدىً«٣٩» همين هدايت است.
سوّم هدايتى است كه وراى هدايت دوم است و آن نورى است كه در عالم نبوّت و ولايت پس از مجاهده كامل مىتابد و به وسيله آن به چيزى هدايت مىشوند كه عقل به آن راه نمىيابد، عقلى كه با آن تكليف حاصل مىشود و امكان فراگيرى علوم بدان ميسّر مىگردد و آن هدايت مطلق است و آنچه جز آن است حجاب و مقدّمات مىباشد.
همان هدايت است كه خداوند آن را به خود نسبت داده و به اين شرافت مخصوص گردانيده و فرموده است: قُلْ إِنَّ هُدَى الله هُوَ الْهُدى،«٤٠» هر چند همه چيز از آن خدا و از سوى اوست و نيز همان است كه آن را حيات و زندگى ناميده و فرموده است: أَ وَ من كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناهُ وَ جَعَلْنا لَهُ نُوراً يَمْشِي به في النَّاسِ«٤١» و نيز: أَ فَمَنْ شَرَحَ الله صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى نُورٍ من رَبِّهِ.«٤٢»
امّا رشد و مقصود ما از آن عنايت الهى است، هنگامى كه انسان رو به مقاصد خود
«٣٦» زخرف / ٣١: و گفتند: چرا اين قرآن بر مرد بزرگى (مرد ثروتمندى ) از اين دو شهر (مكه و طائف ) نازل نشده است ؟
«٣٧» قمر / ٢٤: و گفتند: آيا ما از بشرى از جنس خود پيروى كنيم ؟
«٣٨» عنكبوت / ٦٩: و آنها كه در راه ما (با خلوص نيت ) جهاد كنند قطعا هدايتشان خواهيم كرد و خدا با نيكوكاران است .
«٣٩» محمّد (ص ) / ١٧: كسانى كه هدايت يافته اند خداوند بر هدايتشان مى افزايد.
«٤٠» بقره / ١٢٠: بگو هدايت تنها هدايت الهى است .
«٤١» انعام / ١٢٢: آيا كسى كه مرده بود سپس او را زنده كرديم و نورى برايش قرار داديم كه با آن در ميان مردم راه برود...
«٤٢» زمر / ٢٢: آيا كسى كه خدا سينه اش را براى اسلام گشاده كرده و بر فراز مركبى از نور الهى قرار گرفته (همچون كوردلانى است كه نور هدايت به قلبشان راه نيافته است ).