راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ٣٧ - وجوب توبه همگانى است
و فرموده است: «حسنات سيّئات را از ميان مىبرد مانند آب كه چرك را زايل مىسازد»«٥٥» و اخبار در اين مورد بسيار است.
من مىگويم: از طريق شيعه در كافى از محمّد بن مسلم از ابو جعفر امام باقر (ع) روايت شده كه فرموده است: «اى محمّد بن مسلم مؤمن هر گاه توبه كند گناهانش آمرزيده است و بايد براى آنچه پس از توبه و آمرزش از سر مىگيرد كار كند. هان به خدا سوگند اين قبول و آمرزش جز براى مؤمنان نيست» عرض كردم: اگر پس از توبه به استغفار دوباره گناه و توبه كند، فرمود: «اى محمّد بن مسلم، آيا تصوّر مىكنى مؤمن كه از گناهش پشيمان مىشود و از آن استغفار و توبه مىكند، خداوند توبهاش را نمىپذيرد؟» عرض كردم: براى اين كه او مكرّر مرتكب گناه مىشود و سپس توبه و استغفار مىكند، فرمود: «هر زمان مؤمن به استغفار و توبه باز گردد، خداوند نيز به آمرزش او باز مىگردد، و خداوند بسيار آمرزنده و مهربان است، توبه را مىپذيرد، و از گناهان در مىگذرد، زنهار از اين كه مؤمنان را از رحمت خداوند نوميد كنى.»«٥٦»
از امام صادق (ع) روايت شده كه فرموده است: «بنده مؤمن چون گناهى مرتكب شود خداوند ثبت گناه او را هفت ساعت به تأخير مىاندازد، چنانچه استغفار كند بر او نوشته نمىشود، و اگر آن ساعات بگذرد و استغفار نكند يك گناه بر او نوشته مىشود.
همانا مؤمن پس از گذشت بيست سال گناه خود را به ياد مىآورد، و از آن به درگاه پروردگارش استغفار مىكند و خداوند گناهش را مىآمرزد، امّا كافر گناهش را در همان ساعت فراموش مىكند»«٥٧» و در روايت ديگرى است: «خداوند براى اين كه مؤمن را بيامرزد گناهش را به يادش مىآورد.»«٥٨»
و از آن حضرت روايت شده كه فرموده است: «هيچ مؤمنى نيست كه در يك شبانه روز چهل گناه كبيره مرتكب شود آنگاه در حالى كه پشيمان شود بگويد: استغفر الله الّذى لا إله إلّا هو الحىّ القيّوم بديع السّماوات و الأرض ذو الجلال و الإكرام و أسأله أن يصلّى على
«٥٥» عراقى گفته است : با اين الفاظ ماءخذى براى آن نيافتم ليكن حديثى صحيح المعنى است يعنى : به دنبال گناه ، حسنه به جا آوريد تا گناه را محو كند، چنان كه بيش از آن ذكر شده است .
«٥٦» كافى ، ج ٢، ص ٤٣٤، شماره ٦.
«٥٧» همان ماءخذ، ج ٢، ص ٤٣٧، شماره ٣.
«٥٨» همان ماءخذ، ج ٢، ص ٤٣٨، شماره ٦.