راه روشن (ترجمه المحجة البيضاء) - الفيض الكاشاني - الصفحة ١٥ - وجوب توبه و فضيلت آن
آميختگى است، و از ريشه نصح گرفته شده است گفتار خداوند كه فرموده است: إِنَّ الله يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَ يُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ«٧» و قول پيامبر (ص) كه فرموده است: «توبه كننده دوست خداست و كسى كه از گناه توبه كند مانند كسى است كه هيچ گناهى نكرده است»«٨» دليل فضيلت توبه است.
پيامبر (ص) فرموده است: «همانا خداوند به سبب توبه بنده مؤمن خود شادمانتر از مردى است كه در زمينى بىآب و علف فرود آيد، و شتر سوارىاش كه حامل آب و خوراك اوست در كنارش باشد، در اين هنگام او سر بر زمين مىگذارد، و مدّت كوتاهى به خواب مىرود، پس از آن بيدار مىشود، و مىبيند شتر با باروبنهاش رفته است، به جستجوى آن مىپردازد تا آنگاه كه گرما و تشنگى يا آنچه خدا برايش خواسته است بر او سخت شود مىگويد: به جايى كه بودم باز مىگردم و مىخوابم تا بميرم، پس سرش را روى بازويش مىگذارد تا مرگش فرا رسد، امّا چون از خواب بيدار مىشود شترش را با آب و باروبنهاش در كنار خود مىبيند، و به يقين خرسندى خداوند از توبه بنده مؤمن از خوشحالى اين مرد به سبب مشاهده شتر و باروبنهاش بسيار زيادتر است».«٩» در برخى از روايات است كه: اين مرد هنگامى كه بخواهد خدا را شكر گويد از كثرت خوشحالى بگويد: من پروردگار تو و تو بنده منى.»«١٠»
روايت شده است: «هنگامى كه خداوند توبه آدم را پذيرفت، فرشتگان به او تهنيت گفتند، و جبرائيل و ميكائيل بر او فرود آمدند و گفتند: اى آدم، از اين كه خداوند توبهات را پذيرفته است چشمانت روشن باد. آدم گفت: اى جبرئيل اگر پس از اين توبه مرا پرسشى باشد اين است كه جايگاه من كجاست. خداوند به او وحى فرمود: اى آدم تو براى فرزندانت رنج و تعب را به ارث گذاشتى و من توبه را براى آنها ميراث قرار دادهام.
«٧» بقره / ٢٢٢: خداوند توبه كنندگان را دوست مى دارد، و پاكان را نيز دوست مى دارد.
«٨» بخش نخست اين حديث را ابن ابى الدنيا در كتاب (( التوبة ، )) ابوالشيخ در كتاب (( الثواب )) از حديث انس با سند ضعيفى بدين گونه نقل كرده است كه : خداوند جوان توبه كار را دوست مى دارد. (( المغنى )) سن بن ، ماجه بخشى از اين حديث با الفاظى ديگر به شماره ٤٢٥٠، (( الكبير )) طبرانى به سند صحيح ، (( مجمع الزوائد، )) ج ١٠، ص ٢٠٠.
«٩» صحيح مسلم ، ج ٨، ص ٩٢، از حديث عبداللّه بن مسعود.
«١٠» صحيح مسلم ، ج ٨، ص ٩٢، از حديث انس .