چيزى كه نسبت به آن زهد ورزيده مى‌شود داراى اجمال و تفصيل است و تفصيل آن را نيز مراتبى است كه برخى از آنها اقسام زهد را بيشتر روشن مى‌سازد، و بعضى انواع اجمال را جامعتر است.

امّا درجه نخست، اجمال اين است كه انسان از هر چه غير خداست روى گرداند و در همه آنها حتّى نسبت به وجود خويش بى‌رغبت و زاهد باشد.

درجه دوم، اجمال آن كه در هر صفتى كه نفس از آن كامياب مى‌شود زهد ورزد، و اين امر همه خواستهاى طبع را اعمّ از شهوت، خشم، كبر و رياست طلبى، مال و آبرو و جز اينها را شامل مى‌شود.

درجه سوّم، اجمال اين است كه در مال و آبرو و اسباب آنها نيز زاهد باشد، چه همه لذّتهاى نفس به اين دو بازگشت دارد.

درجه چهارم، اجمال آن كه در علم و قدرت و دينار و درهم و آبرو نيز زهد ورزد، زيرا اگر چه اقسام اموال بسيار است ليكن درهم و دينار جامع آنهاست. آبرو نيز اگر چه اسباب فراوانى دارد امّا همه آنها به علم و قدرت باز مى‌گردد، و مقصود من از آن هر علم و قدرتى است كه هدف آنها تملّك دلهاست، چه معناى جاه يا آبرو تملّك دلها و تسلّط بر آنهاست چنان كه معناى مال تملّك اعيان و قدرت يافتن بر آنهاست.

اينك اگر از آنچه گفته شد بگذرى و شرح و توصيفى از اين كاملتر بخواهى ممكن است آنچه بايد در آن زهد ورزيده از حدّ شماره بيرون رود ليكن خداوند متعال هفت تاى آنها را در اين آيه ذكر فرموده است: زُيِّنَ لِلنَّاسِ حُبُّ الشَّهَواتِ من النِّساءِ وَ الْبَنِينَ وَ الْقَناطِيرِ الْمُقَنْطَرَةِ من الذَّهَبِ وَ الْفِضَّةِ وَ الْخَيْلِ الْمُسَوَّمَةِ وَ الْأَنْعامِ وَ الْحَرْثِ ذلِكَ مَتاعُ الْحَياةِ الدُّنْيا،«٥١» سپس در آيه ديگرى آنها را به پنج چيز بازگردانيده و فرموده است: اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَياةُ الدُّنْيا لَعِبٌ وَ لَهْوٌ وَ زِينَةٌ وَ تَفاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَ تَكاثُرٌ في الْأَمْوالِ وَ الْأَوْلادِ.«٥٢» در آيه ديگر آنها

«٥١» آل عمران / ١٤: ميل به خواستنى ها از زنان و فرزندان و اموال فراوان از زر و سيم و اسبان ممتاز و چهارپايان و كشت در نظر مردم زينت داده شده است اينها سرمايه زندگانى دنيا مى باشند.

«٥٢» حديد / ٢٠: بدانيد زندگى دنيا تنها بازى و سرگرمى و تجمل خواهى و تفاخر در ميان شما و افزون طلبى در اموال و فرزندان است .