خوبى و سلامت در دنيا بر حال اكثر مردم غلبه دارد و در سنّت خدا تبديلى نيست، لذا گمان غالب اين است كه امر آخرت نيز چنين باشد زيرا گرداننده دنيا و آخرت يكى است و او آمرزنده و بخشنده و نسبت به بندگانش لطيف و مهربان است. چون انسان به طور شايسته در اين امور تأمّل كند اسباب رجا در او قوّت مى‌يابد.

ديگر از اسباب عبرت گرفتن، نظر كردن در حكمتهاى شرع و سنّتهاى آن درباره مصالح دنيا و دلايل رحمت خداوند از اين طريق نسبت به بندگان است، تا آن جا كه يكى از عارفان آيه وام دادن به همديگر را در سوره بقره از قويترين اسباب رجا دانسته است. به او گفتند: چه چيزى از رجا در آن است؟ پاسخ داد: همه دنيا اندك است و روزى انسان از آن اندك است و وام از روزى آدمى چيز اندكى است. اينك بنگر چگونه خداوند طولانى‌ترين آيه را درباره آن نازل كرده تا بنده را به طريق احتياط در حفظ دين هدايت كند. پس چگونه ممكن است دين خود را كه هيچ عوضى براى آن نيست حفظ نكند؟

دوم- بررسى آيات و اخبار است، و آنچه از اين راه درباره رجا وارد شده از حدّ شماره بيرون است. امّا آيات: خداوند فرموده است: يا عِبادِيَ الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى‌ أَنْفُسِهِمْ لا تَقْنَطُوا من رَحْمَةِ الله إِنَّ الله يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً«٢٦» و در قرائت پيامبر خدا (ص) آمده است:

و لا يبالى إنّه هو الغفور الرّحيم«٢٧» يعنى: و باك ندارد چه او بسيار آمرزنده و مهربان است.

و نيز خداوند فرموده است: وَ الْمَلائِكَةُ يُسَبِّحُونَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَ يَسْتَغْفِرُونَ لِمَنْ في الْأَرْضِ«٢٨» و خبر داده كه آتش را براى دشمنانش آماده ساخته و دوستانش را به آن تهديد كرده و فرموده است: اتَّقُوا النَّارَ الَّتِي أُعِدَّتْ لِلْكافِرِينَ.«٢٩»

و نيز فرموده است: لَهُمْ من فَوْقِهِمْ ظُلَلٌ من النَّارِ وَ من تَحْتِهِمْ ظُلَلٌ ذلِكَ يُخَوِّفُ الله به عِبادَهُ‌

«٢٦» زمر / ٥٣: اى بندگان من كه بر خود اسراف و ستم كرده ايد از رحمت خداوند نوميد نشويد كه خداوند همه گناهان را مى آمرزد.

«٢٧» سنن ترمذى ، ٢/١١٨، از حديث اسماء دختر يزيد و گفته است : حديثى حسن و غريب است .

«٢٨» شورى / ٥: و فرشتگان پيوسته تسبيح و حمد پروردگار خود را به جا مى آورند و براى كسانى كه در زمين هستند استغفار مى كنند.

«٢٩» آل عمران / ١٣١: و از آتشى بپرهيزيد كه براى كافران آماده شده است .