تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤١٧ - شرح آيات
بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمانِ ناميدن به فسوق پس از ايمان بد است.
پس نامهايى كه در جاهليت رواج داشت، براى مسلمانانى كه خدا مقام ايشان را با ايمان آوردن بالا برد، شايستگى ندارد، و به همين سبب از پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله روايت شده است كه گفت: «حق مؤمن بر مؤمن ديگر آن است كه وى را به نامى كه بيشتر دوست مىدارد بخواند». [٦٩] وَ مَنْ لَمْ يَتُبْ فَأُولئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ و كسانى كه از اين كار باز نگردند و توبه نكنند از ستمكارانند.»/ ٤١٥ حقوق اجتماعى حرمتى كمتر از حقوق مالى ندارد، و هر كس كه بر عرض و آبروى برادران خود تعدى و تجاوز كند، همچون كسى است كه بر جان و مال او تجاوز كرده باشد، مگر اين حديث شريف مأثور از پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله را نخواندهايد كه گفت: «خدا از مسلمان خون و مال و عرض او و نيز گمان بد بردن به او را حرام كرده است». [٧٠] اين آيه همچنين از آن نهى مىكند كه مؤمنان به دادن القاب زشت به يكديگر بپردازند، و سبب نزول آن اين حقيقت را آشكار مىسازد، و نصوص متعددى در نهى اين عمل زشت آمده و فاعل آن را به رسوايى بيم داده است.
امام صادق عليه السلام از پيامبر صلّى اللَّه عليه و آله روايت كرده است كه گفت: «هر كس كه فاحشه و كار زشتى را منتشر كند همچون كسى است كه خود مرتكب آن شده است، و هر كس كه به عيبجويى از مؤمن و پرداختن او را به كار زشتى رسوا كند، خود نخواهد مرد تا اين كه مرتكب آن كار شود.» [٧١] از امام باقر عليه السلام روايت شده است: «بنده در آن حال به كفر بسيار نزديك مىشود كه با دين به برادرى مردى در آيد و لغزشها و اشتباهات او را شماره
[٦٩] - همان منبع، ص ٢٣٠.
[٧٠] - تفسير نمونه به نقل از المحجة البيضاء، ج ٥، ص ٢٦٨.
[٧١] - بحار الانوار، ج ٧٥، ص ٢١٥.