تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٦٤ - شرح آيات

و آنچه مؤيّد اين انديشه است، ايستار ايشان در برابر رسول خدا (ص) بود كه او را گاه جادوگر مى‌خواندند و گاه ديوانه، و زمانى شاعر يا امين و راستگو و ... و ...

الخ، و اگر از وحى پيروى مى‌كردند، به ايشان بصيرت و بينايى مى‌بخشيد و براى هر پرسش پاسخى مى‌يافتند، حتى براى همين پرسش درباره بعث، ولى آنان براى هوا و هوس و مصالح خويش از پيروى حق چشم پوشيدند و به سوى هرج و مرج شتافتند، و شايد همين سبب بروز نظريه‌هاى مختلف و متناقض در همه ميدانهاى اجتماعى و سياسى و اقتصادى شد.

/ ٤٦١ [٦- ٧] و اگر كافرانى كه در بعث و انگيزش در روز جزا شك داشتند به آفرينش نظر مى‌كردند و به نظم و تدبيرى كه در آن وجود دارد، هرگز از انديشه و مفهوم بعث دچار شگفتى نمى‌شدند، بدان سبب كه مشكل اساسى آنان شك كردن درباره قدرت خدا بر اين امر بود. و اين شك بر نادانى آنان دلالت مى‌كرد، پس اگر در آفرينش خدا به تفكر مى‌پرداختند و شناخت ايشان به او و نشانه‌هاى تجلى يافته او در كاينات افزايش مى‌يافت، به ايمان آوردن به قدرت خدا هدايت مى‌شدند. آيا آسمان را با گستردگى و استحكام آفرينش آن و ابداعى كه در آن به كار رفته است مى‌بينى، و زمينى را كه خدا در اختيار آدمى قرار داده و بر پشت آن كوه‌هايى بزرگ براى حفظ توازن آن قرار داده است، و هر چيزى را كه براى زندگى آدمى ضرورت داشته در آن فراهم آورده است: آيا همه اينها ما را از قدرت خدا به اين كه پس از مرگ ما را بار ديگر زندگى كند بسنده نيست؟! أَ فَلَمْ يَنْظُرُوا إِلَى السَّماءِ فَوْقَهُمْ كَيْفَ بَنَيْناها وَ زَيَّنَّاها پس چرا به آسمان بالاى سرشان نگاه نمى‌كنند (تا بدانند) كه چگونه آن را ساخته و آراسته‌ايم.

به ستارگانى كه بر گستره زيبا و بديع آسمان شب پراكنده‌اند، و به رنگ آرامبخش آبى آن در هنگام روز؟

وَ ما لَها مِنْ فُرُوجٍ‌ كه هيچ شكافى در آن ديده نمى‌شود.

پس در ساختمان خود كمال استحكام را دارد و سوراخ و شكستگى بر آن مشاهده نمى‌شود.