تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٢٨ - شرح آيات

[١٥] براى آن كه جدا شدن ميان دو گروه كافر و مؤمن در چشم ما ژرفتر شود و چنان فكر نكنيم كه آنها برابر با يكديگرند، و به سبب همين گمان خرده خرده به جانب كفر تمايل پيدا نكنيم، و به سمت ايمان و مسئوليتى كه بر گردن ما مى‌نهد ميل كنيم، و از كفر با وجود شهواتى كه آن را فرا گرفته است رويگردان شويم، قرآن ما را به سرنوشت هر دو گروه يادآورى مى‌كند، و از صفات بهشت و دوزخ براى ما سخن مى‌گويد

مَثَلُ الْجَنَّةِ/ ٢٣٣ الَّتِي وُعِدَ الْمُتَّقُونَ‌ بهشتى كه پرهيزگاران به آن وعده داده شده‌اند.

يعنى كسانى كه پيروى حق مى‌كنند و از آنچه پروردگارشان را خشمگين مى‌سازد اجتناب مى‌ورزند، و خودشان را از آتش حفظ مى‌كنند و نيز از سيئاتى كه موجب آن مى‌شود.

فِيها أَنْهارٌ در آن نهرهايى است.

نهرهايى گوناگون.

مِنْ ماءٍ غَيْرِ آسِنٍ‌ از آبى كه رنگ و بو و مزه آن تغيير نكرده.

مثل دنيا نيست كه چون آب مدتى در يك جا به حال خود باقى بماند تغيير پيدا مى‌كند، و از آن نظر چنين است كه بهشت از نجاستها و جرثومه‌ها و انگلها و چركها تهى است. و بعضى گفته‌اند كه: اين نهرها براى رفع تشنگى آنان در بهشت آفريده شده، و من آن را تأييد مى‌كنم، و نيز براى پاك كردن جسم و جان ايشان از آلودگيهاى دنيا، پس چون آن را بنوشند بدنهاشان از هر انگل و بيمارى پاك مى‌شود به همان گونه كه قلبهاشان از هر غلّ و غش پاكيزه شده است. و از اين جا بر ما معلوم مى‌شود كه آب قابليت تغيير و بد شدن ندارد. و چون دانستيم كه آب ذاتا پاك كننده است، پس مقاومت كردن آن در برابر تأثيرپذيرى بدان معنى مى‌شود كه هر نجاست را پاك مى‌كند، چه اگر چنين نباشد معلوم مى‌شود كه از آن تأثير مى‌پذيرد، و دليل بر اين است حديثى كه پيشتر از رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله نقل كرديم.

«وَ أَنْهارٌ مِنْ لَبَنٍ لَمْ يَتَغَيَّرْ طَعْمُهُ‌» و نهرهايى از شير كه طعم آنها تغيير