تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٤٩ - شرح آيات

رابعا: منافقان را مى‌بينى كه در جستجوى همانندان خود بر مى‌آيند، و براى بر انداختن رهبرى رشيد و حق به مشورت كردن با ايشان بر مى‌خيزند. و خدا در كمين ايشان است، و در آن هنگام كه مرگشان فرا مى‌رسد، فرشتگان عذاب از پيش و پس به ايشان ضربه وارد مى‌آورند، و خدا اعمال ايشان را از آن نظر باطل مى‌كند كه از شيطان پيروى كردند، و ولايت رحمان را نپذيرفتند.

بدين گونه خدا كينه‌هاى در دلها نهفته آن منافقان (به آيات قتال) را آشكار مى‌كند و رسواشان مى‌سازد، به همان گونه حقيقت مجاهدان و صابران آشكار و مقامشان ترفيع پيدا مى‌كند.

شرح آيات

[٢٠] مؤمنان با گوشهايى آماده، و با چشمهاى نافذ و بدون حجاب، و با قلوبى پاك از نادانى و سركشى و تكبر، به استقبال حقايق مى‌روند. آرى، مثل حقايق رسالت و مثل ايشان همچون زمين مرده‌اى است كه قطرات مبارك باران را به خود جذب مى‌كند، پس چون سوره‌اى بر ايشان نازل شود، آن را چنان كه بايد فرا مى‌گيرند و مى‌فهمند و آماده به جريان انداختن احكام آن مى‌شوند، و لذا پيوسته آنان را مى‌بينى كه از يكديگر مى‌پرسند كه آيا ما را براى آن كنار هم جمع نكردند، و آيا با نظر كردن به آيات تازه چشمهاى ما روشن نشد؟! وَ يَقُولُ الَّذِينَ آمَنُوا لَوْ لا نُزِّلَتْ سُورَةٌ و كسانى كه ايمان آورده‌اند مى‌گويند: چرا سوره‌اى نازل نشد.

به سبب آن كه قلبهاشان آكنده از اشتياق رسيدن به آن بود، و در همه جانشان عزم شديد به عمل كردن به هر فرمانى وجود داشت كه در آن از خداوند متعال رسيده باشد. اما كسانى كه در دلهاشان بيمارى وجود داشت، كاملا بر عكس اين مى‌انديشيدند و عمل مى‌كردند، زيرا كه بيم از آن داشتند كه اوامر تازه‌اى برسد و آنان را به نبرد كردن با دشمن فرمان دهد، چه آمادگى كافى براى تطبيق و به كار انداختن احكام نداشتند.