تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٨٢ - إسرافيل

٣- كتاب گواه ديگرى بر ما است با آنچه از ارزشها و مفاهيم الاهى كه در آن وجود دارد، كه انديشه‌ها و ايستارها و كردارهاى ما گاه با آن موافق است و گاه مخالف خداوند متعال گفت أَ فَمَنْ كانَ عَلى‌ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ يَتْلُوهُ شاهِدٌ مِنْهُ وَ مِنْ قَبْلِهِ كِتابُ مُوسى‌ إِماماً وَ رَحْمَةً أُولئِكَ يُؤْمِنُونَ بِهِ‌. [٢٨] ٤- فرشتگان گواهى مى‌دهند. خداى تعالى گفت رُسُلًا مُبَشِّرِينَ وَ مُنْذِرِينَ لِئَلَّا يَكُونَ لِلنَّاسِ عَلَى اللَّهِ حُجَّةٌ بَعْدَ الرُّسُلِ وَ كانَ اللَّهُ عَزِيزاً حَكِيماً* لكِنِ اللَّهُ يَشْهَدُ بِما أَنْزَلَ إِلَيْكَ أَنْزَلَهُ بِعِلْمِهِ وَ الْمَلائِكَةُ يَشْهَدُونَ وَ كَفى‌ بِاللَّهِ شَهِيداً، [٢٩] به همان گونه كه اعمال او را در كتابش ثبت مى‌كنند

إِنَّا نَحْنُ نُحْيِ الْمَوْتى‌ وَ نَكْتُبُ ما قَدَّمُوا/ ٤٧٧ وَ آثارَهُمْ وَ كُلَّ شَيْ‌ءٍ أَحْصَيْناهُ فِي إِمامٍ مُبِينٍ‌. [٣٠] ٥- هر لحظه از عمر انسان براى او گواهى مى‌دهد، چه در آن اثر تلاش و انديشه‌اى كه به آن مى‌پردازد بر جاى مى‌ماند، و بسا هست كه زمان بر او مى‌گذرد بى آن كه از آن فايده‌اى برگيرد، كه در روز قيامت از اين هم بر ضد او گواهى مى‌دهد. امام على (ع) گفته است: «هيچ روزى بر بنى آدم نمى‌گذرد مگر آن كه اين روز به او بگويد: من روزى تازه‌ام، و بر تو گواهم، پس فعل نيكى در من انجام ده، و به عمل نيكى در من بپرداز، تا روز قيامت برايت گواهى دهم، چه تو مرا پس از اين هرگز نخواهى ديد». [٣١] ٦- نيز اولياى خدا بر ديگران گواهى مى‌دهند، بدان سبب كه ايشان با اعمال نيك خود ميزان و معيارى براى اعمال مردم محسوب مى‌شوند، و خدا آنان را همچون حجتى عليه ديگران اقامه مى‌كند، پس جهاد كنندگان بر بازنشستگان از جهاد حجّت‌اند، و مهاجران بر كسانى كه به ستم و زيستن در سايه ستمگران راضى‌