تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٥٠ - شرح آيات

فَإِذا أُنْزِلَتْ سُورَةٌ مُحْكَمَةٌ پس چون سوره‌اى محكم نازل مى‌شد.

و جدال كردن در آن امكان نداشت، چرا كه آشكار بود و تأويلى را تحمّل نمى‌كرد.

/ ٢٥٣ وَ ذُكِرَ فِيهَا الْقِتالُ‌ و در آن سخن از قتال رفته بود.

كه با آن حقايق مردان آشكار مى‌شد.

رَأَيْتَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ‌ كسانى را كه در دلهاشان بيمارى بود، مى‌ديدى كه.

بيمارى نفاق يا شك يا ترس.

يَنْظُرُونَ إِلَيْكَ نَظَرَ الْمَغْشِيِّ عَلَيْهِ مِنَ الْمَوْتِ‌ به تو همچون كسى نگاه مى‌كنند كه گرفتار بيهوشى مرگ شده است.

بدين گونه مؤمنان از كسانى كه در دلهاشان بيمارى بود متمايز مى‌شدند، از آن نظر كه مؤمنان در اوضاع و احوال مختلف ثابت و استوار بر جاى مى‌ماندند، در صورتى كه منافقان در حالتى از ترس بودند كه به حالت شخص محتضرى شبيه بود كه فزع او از حالت چشمش آشكار مى‌شد و نيروى تمركز نداشت، و شايد اين كه پروردگارمان گفت‌ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ‌ و نگفت الذين نافقوا بدان جهت بوده است كه خط منحرف منحصر به منافقان نبوده است، بلكه كسانى را نيز شامل مى‌شده كه خود را مؤمن مى‌پنداشتند، ولى وجود بيمارى در ايشان سبب كشيده شدنشان به خط نفاق مى‌شده است، و از بعضى از آيات بر ما آشكار مى‌شود كه آن كسان كه در دلهاشان بيمارى است، طايفه ديگرى جز طائفه منافقان‌اند، چنان كه او عزّ و جلّ گفته است لَئِنْ لَمْ يَنْتَهِ الْمُنافِقُونَ وَ الَّذِينَ فِي قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْمُرْجِفُونَ فِي الْمَدِينَةِ لَنُغْرِيَنَّكَ بِهِمْ‌ اگر منافقان و كسانى كه در دلهاشان بيمارى است، و هرزه درايان در مدينه از كار خود باز نايستند، تو را سخت بر ضد آنان بر خواهيم انگيخت». [٣٤]