تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٥٣ - شرح آيات

إِنَّهُمْ كانُوا خاسِرِينَ‌ و آنان از زيانكاران‌اند.

و بر ما است كه از سرگذشت آنان عبرت بگيريم و به كفر ورزيدن مبادرت نكنيم و در توبه بر روى ما تا ابد بسته نشود، و كسى نگويد كه: هم اكنون كافر مى‌شوم، و اگر خواستار ايمان باشم راه آن به سوى من باز است. هرگز چنين نيست ... فرصت ايمان محدود است، و ممكن است تا ابد از تو سلب شود.

در اين درسى براى خواننده به حق است تا خود را از اين كه چرا بعضى از مردم ايمان نمى‌آورند متأسف و ناراحت نكند، چه شايد آنان از كسانى باشند كه خدا بر دلهاى آنان مهر زده است و هرگز قدرت و توانايى ايمان آوردن نخواهند داشت.

[١٩] براى آن كه كسى چنان تصور نكند كه تقسيم مردمان به بهشتى و جهنمى بى‌دليل و دلبخواه است، سياق ما را به آن راهنمايى مى‌كند كه اعمال مردم است كه آنان را به سرنوشت نهايى ايشان راهنمايى مى‌كند كه يا بهشت است و يا جهنم، و تأكيد بر آن است اين امر كه بهشت را درجاتى است و جهنم را دركاتى، و منزلگاههاى اهل بهشت يا اهل دوزخ نيز به اعمال آنان تعيين مى‌شود، تا هيچ گونه شكى در آن باقى نماند كه بر ايشان/ ١٥٩ ستم مى‌رود، بلكه همگان جزا و پاداش عملى را كه انجام داده بوده‌اند در بهشت يا دوزخ به دست مى‌آورند.

وَ لِكُلٍّ دَرَجاتٌ مِمَّا عَمِلُوا و براى همه، بنا بر عملى كه انجام داده‌اند، درجاتى است.

ظاهرا مقصود از «و لكل» اهل بهشت و اصحاب آتش است كه هر يك از آنان بر حسب كارشان در يكى از اين دو جا درجه و منزلگاهى دارند.

وَ لِيُوَفِّيَهُمْ أَعْمالَهُمْ‌ و اين براى آن است كه جزاى كامل اعمالشان را به ايشان بدهيم.

و چنان باشد كه

وَ هُمْ لا يُظْلَمُونَ‌ بر هيچ كس ستم نرود.

پس هر كس كه به سنگينى ذره‌اى كار خير كرده باشد، پاداش آن را در