تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٣٢ - كلمهاى جامع درباره غيبت
براى كسى كه بر او ستم رفته است».
رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله گفته است: «كسى كه در معامله بر مردمان ستم روا ندارد، و در سخن گفتن به ايشان دروغ نگويد، و به وعدهاى كه مىدهد وفا كند، از كسانى است كه جوانمردى و انصاف كامل دارد، و دادگرى آشكار، و دوستى با او واجب است و غيبت كردن از او حرام». [١٠١] رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله بدين گونه وجود يافتن اين صفات را در مؤمن شرط آن دانست كه غيبت او حرام باشد.
كلمهاى جامع درباره غيبت
در پايان بحث با هم به خواندن كلمهاى جامع درباره غيبت مىپردازيم كه به امام صادق منسوب است و گفت: «غيبت بر هر مسلمان حرام است، و غيبت كننده در هر حال گناهكار، و صفت غيبت آن است كه از كسى به چيزى ياد كنى كه در نزد خدا عيب نيست، و به مذمت اهل علمى بپردازى كه از او ستايش مىكنند، و اما پرداختن به ياد كرد از شخصى غايب به چيزى كه در نزد خدا عيب است، و صاحب آن مورد ملامت، غيبت نيست حتى اگر صاحب آن را شنيدن آن خوش نيايد، و تو را در آن گناهى نيست، چه در اين كار حق را بيان مىكنى و آن را به گفته خدا و رسولش از باطل جدا مىسازى، ولى بدان شرط كه گوينده را هدفى جز بيان حق و باطل در دين خدا نبوده باشد، و اما اگر مقصود از آن، نقص ياد شده بدون اين معنى بوده باشد، به تباهى خواست خود گرفتار مىآيد هر چند خواسته او صواب بوده باشد، پس اگر غيبت كردى به شخص غيبت شده خبر ده تا از تو درگذرد، و اگر به او نرسى و نگويى،/ ٤٢٩ از خدا براى او آمرزش خواه.
غيبت حسنات را چنان مىخورد كه آتش هيزم را. خداى عزّ و جلّ به موسى بن عمران عليه السلام وحى فرستاد كه غيبت كننده، اگر توبه كند، آخرين كسى
[١٠١] - همان منبع، ص ٢٥٢.