تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٠٨ - شرح آيات

را». [٧] چون جنگ بوته آزمايشى است كه مجتمع اسلامى را از عناصر ضعيف و منافق پاك مى‌سازد، به همان گونه كه قلب هر كس را كه در آن قدم مى‌گذارد از چركهاى آن خالى مى‌كند، پس بر ما است كه آن را همچون مدرسه‌اى براى قهرمانى و فداكارى در نظر بگيريم، و از آن خواستار فخر و پيروزى نباشيم، بلكه در آن بكوشيم كه جانهاى خويش را در آن پاك كنيم، و آنها را براى رسيدن به شجاعت و قبول فدا شدن تربيت كنيم، و از اين لحاظ پيرو امام على- عليه السلام- باشيم كه گفته است: «به خدا اگر عرب در جنگ با من پشت به پشت دهند، روى از آن برنتابم»، [٨] و در سفارشنامه خود به فرزندش محمد ابن الحنفيّة در آن هنگام كه وى را به ميدان جنگ مى‌فرستد، چنين سفارش مى‌كند: «اگر كوه‌ها از جاى كنده شود، تو جاى خويش بدار! دندانها را بر هم فشار، و كاسه سرت را به خدا عاريت سپار! پاى در زمين كوب و چشم بر كرانه سپاه نه، و بيم بر خود راه مده! و بدان كه پيروزى از سوى خدا است»! [٩]/ ٢١٤ چون هدف اساسى جنگ آزمودن مؤمنان است، پيروزى از آن خدا است، و آن را زمانى بر ايشان فرو مى‌فرستد كه حكمت آزمايش تمام و كامل شده باشد، و صبر و استقامت ايشان را مشاهده كند، خواه عوامل مادّى پيروزى در دسترس باشد يا نه، و معرفت اين حقيقت بر شجاعت و از خود گذشتگى و شكيبايى و استقامت سپاهيان اسلام مى‌افزايد.

وَ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَلَنْ يُضِلَّ أَعْمالَهُمْ‌ و اعمال كسانى كه در راه خدا كشته شده‌اند، گم نخواهد شد.

بدان سبب كه آنان بنا بر روش و برنامه الاهى برخاستند و روانه ميدان جنگ شدند، و در راه خدا شربت شهادت نوشيدند، خدايى كه سپرده‌ها در نزد او