تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٣٧ - شرح آيات

كاملا بر عكس منافقانى كه پيش از اين سخن درباره ايشان گفته شد، پس در آن صورت كه خدا بر قلوب آنان مهر نهاد، بر راهيابى و هدايت اينان افزود. و در حالى كه آنان از هوا و هوسهاى خود پيروى مى‌كردند، به اينان تقوا داده شد تا سبب رشد شناخت و فهم ايشان شود، و در لحظات غفلت آگاهشان سازد، و اراده و عزم ايشان را تقويت كند، و با بخشيدن حلال به ايشان آنان را از آنچه حرام است بى نياز ساخت، و با يك كلمه: آنان را توفيق آن بخشيد كه از هر چه مايه خشم پروردگارشان مى‌شود اجتناب ورزند.

[١٨] پس چرا نبايد نخستين گام را به سوى پروردگار خويش برداريم تا بر هدايت ما بيفزايد و به ما تقوى عنايت كند؟ اين انتظارى ساده‌لوحانه و عقب انداختن انجام وظيفه‌اى فريبنده است كه ما انتظار آن داشته باشيم كه گام اول را كسى جز خود ما بردارد، و ما به انتظار آن باقى بمانيم! آيا تا چه وقت بايد چشم به راه آن باشيم؟ آيا تا روز قيامت كه ديگر توبه حاصلى ندارد؟ علامتهاى آن فراوان ديده مى‌شود، پس چرا به توبه پيش از آن كه فرصت از دست برود اقدام نمى‌كنيم؟

فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً پس آيا تنها منتظر ساعتند كه ناگاه بر ايشان فرا رسد؟

ساعت در روز قيامت تجسم پيدا مى‌كند، يا آن گاه كه عذاب مايه استيصال خدا برسد، يا در آن هنگام كه انسان ناگهان با پايان مدت زندگى خود رو به رو مى‌شود كه هيچ گريزى از آن ممكن نيست. مهم آن است كه ناگهان مى‌رسد، ولى كاملا بى خبر نمى‌رسد، بدان جهت كه از نشانه‌هاى آن به اندازه‌اى رسيده است كه آدمى از نزديكى رسيدن آن آگاه باشد.

فَقَدْ جاءَ أَشْراطُها چه علائم و نشانه‌هاى آن آمده است.

پس علامتها و نشانه‌هاى آن چيست؟

مفسّران در اين باره با يكديگر اختلاف دارند و بعضى گفته‌اند كه آن بعثت رسول اكرم (ص) است، مگر خود او نگفت كه «من و ساعت اين چنين باقى مانده‌ايم» و دو انگشت اشاره و ميانين را به هم پيوست. مگر در ميان اصحاب خود