ضامن آن است كه به هر كس كه از آن پيروى كند، عزت و آبرو/ ٤٥٨ و كرامت بخشد، و او را به اوج پيشرفتگى و بزرگوارى برساند، چه مبدأ و نقطه عزيمت همه اين گونه چيزها است. ولى كافران و مشركان، به سبب خواهشهاى نفسانى و فرهنگ منفى خويش، از اين حقيقت غافل مانده‌اند، و در سوراخى از پرسشها و ايستارهاى قشرى سخيف و بى معنى پيش مى‌روند كه باعث از دست دادن اين مجد و بزرگوارى براى ايشان شده است.

امت اسلامى در رسيدن به بلوغ تمدنى كوتاهى كرده، و از پيشرفتى كه با نخستين نهضت خود آغاز كرده بود باز مانده است، بلكه على رغم مالك بودن كتابى عظيم همچون قرآن، به سبب رفتار خطا آميزش با آن، از امتهاى ديگر عقب مانده است، چه اين كتاب در نزد بعضى از مسلمانان عنوان كتابى براى فال گرفتن و تبرّك جستن پيدا كرده، در صورتى كه گروهى ديگر از ارزشها و برنامه‌هاى تمدنى آن منصرف شده و به حروف آن و چيزهايى شبيه به اين پرداخته، و بدين گونه است كه از كتاب خدا دست كشيدند و به مجد و عزتى نرسيدند، و اين نه براى آن است كه قرآن به هدفهاى خود رسيده و ديگر كتاب مجد محسوب نمى‌شود، بلكه بدان جهت چنين است كه اين مجد را جز به كسى كه از آن پيروى كند نمى‌بخشد.

[٢] كافران مجد قرآن را طرد كردند، و اصرار بر حركت در مسير منحرف خويش داشتند، بدان سبب كه قرآن چيزى تازه بود، و پيشوا و رهبرى كه در اين كتاب فرمان اطاعت از او رسيده بود، بشرى همانند آنان و برخاسته از ميان ايشان بوده. و اين دليلى بر آن است كه ايشان در زندگى خود از حقّ و راهنمايى عقل پيروى نمى‌كنند، بلكه پيرو هواهاى نفسانى و مصلحتهاى خويشند. و چون ارزشهاى قرآن و رهبرى رسول با اين هواها تعارض دارد، به نظر ايشان عجيب و مردود است.

بَلْ عَجِبُوا أَنْ جاءَهُمْ مُنْذِرٌ مِنْهُمْ فَقالَ الْكافِرُونَ هذا شَيْ‌ءٌ عَجِيبٌ‌ بلكه از آن دچار شگفتى شدند كه بيم دهنده‌اى از خود ايشان به نزدشان آمد، پس كافران گفتند كه اين چيزى عجيب است.

يعنى پيش از آن چنين چيزى در ميان ايشان سابقه نداشت، و از همين روى‌