تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٩٢ - شرح آيات

فَاعْلَمْ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ وَ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ الْمُؤْمِناتِ‌ پس بدان كه معبودى جز خدا وجود ندارد، و براى گناه خودت و مردان و زنان مؤمن آمرزش خواه»، [٥] و در آن جا كه خداى تعالى به رسولش فرمان مى‌دهد كه براى خود و مؤمن استغفار كند، در مقابل «براى» در اين جا حرف «له» را مى‌آورد.

/ ٢٩٤ وَ يُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ‌ و نعمت خود را بر تو تمام كند.

به فتح و استقرار يافتن اسلام در اجتماع.

وَ يَهْدِيَكَ صِراطاً مُسْتَقِيماً و تو را به راه راست هدايت كند.

بعضى گفته‌اند: صراط مستقيم راهى است براى تقويت اركان اسلام و انتشار آن، و شايد ما از سياق آيه چنان بفهميم كه براى هر تطور تازه در ميدان سياسى دستاوردهاى مثبت و منفى هر دو وجود دارد كه امكان دارد مسير انسان را منحرف سازد، چه با هر تطورى فشارهايى همراه است، و با هر فشار احتمال انحراف مى‌رود، و خدا به پيامبرش در اين آيه وعده مى‌دهد كه اين تحوّلها در او تأثير نخواهد داشت، خواه از گونه فشارها و شكستها باشد، يا از گونه انگيزشها و پيروزيها، پس او بر خط رسالت مستقيم خواهد ماند.

وَ يَنْصُرَكَ اللَّهُ نَصْراً عَزِيزاً و خدا با پيروزى عزيز و نيرومند به تو يارى خواهد داد.

شايد معنى «عزيز» در اين جا ثابت و مغلوب ناشدنى باشد، كه همين نصر عزيز در فتح مكه مكرّمه تحقق پيدا كرد، و صلح حديبية تمهيد مقدمه‌اى براى آن بود.

بنا بر اين فتح پنج نتيجه اساسى و مهم دارد، از اين قرار

اولا: بخشيدن آن گناه رسول (ص) كه مشركان تصور مى‌كردند، و پس از صلح انحصار حكومت اعلام شده آن گناه پايان يافت، و رسول از حركت عصيان و تمرد خارج شد و به حركت شرعى رسيد.