تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣١٢ - شرح آيات

رسولى كه ايمان آوردن به او و اطاعت كردن از وى امتدادى از ايمان آوردن به خدا است.

وَ تُعَزِّرُوهُ وَ تُوَقِّرُوهُ وَ تُسَبِّحُوهُ بُكْرَةً وَ أَصِيلًا و گراميش داريد و ارجمندش شماريد و صبح و شام تسبيح او گوييد.

در اين جا ميان مفسران درباره اين كه مرجع ضميرهاى غايب آن چه كس است، اختلاف وجود دارد: جماعتى گفته‌اند كه به خدا سبحانه و تعالى باز مى‌گردد، و ممكن نيست كه مرجع آن رسول اللَّه بوده باشد، چه تسبيح مختص به خدا عطف بر آن شده است، و ديگران گفته‌اند كه در تُعَزِّرُوهُ وَ تُوَقِّرُوهُ‌ مرجع رسول است كه معنى آنها يارى كردن و بزرگداشت او است.

آنچه به نظر من مى‌رسد اين است كه يارى خدا و تعظيم او با يارى كردن رسولش و مقام او را بالا دانستن صورت مى‌گيرد، چه اين هر دو در يك جهت است، و رسول چيزى جز وسيله‌اى به سوى خدا نيست، به همان گونه كه قبله به خودى خود هدف نيست،/ ٣١٣ بلكه وسيله‌اى براى عبادت است، و اين معنى را آشكارا در بسيارى از آيات قرآنى مشاهده مى‌كنيم، و از جمله آنها است وَ اعْتَصِمُوا بِحَبْلِ اللَّهِ جَمِيعاً، [١٨] و ريسمان خدا ( «حبل اللَّه») كه بايد به آن چنگ بيندازيم و متمسك شويم، رسول و امامان‌اند (عليهم السلام)، و از نظر اختصاص داشتن عبادت به خدا مى‌توانيم بگوييم كه ضمير در دو كلمه‌ تُعَزِّرُوهُ وَ تُوَقِّرُوهُ‌ به رسول باز مى‌گردد، در صورتى كه در كلمه‌ تُسَبِّحُوهُ‌ مرجع آن مستقيما خدا است، و در آيه‌اى كه پس از اين مى‌آيد، تأكيدى بر اين انديشه است

إِنَّ الَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ اللَّهَ‌ كسانى كه بيعت مى‌كنند، در حقيقت با خدا بيعت مى‌كنند.

پس بيعت كردن به ميانجيگرى رسول (ص) صورت مى‌گيرد، و هدف از آن اظهار دوستى و فرمانبردارى كامل از رهبرى و پيمان بستن بر استمرار در خط آن‌