تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١١ - رهنمودهايى از آيات

/ ١٣

روزى كه آسمان دود آشكارى را به وجود مى‌آورد

رهنمودهايى از آيات

ساختارى كه در آن سخن از شب قدر به ميان آمده، تنها به آن اختصاص ندارد، بلكه متوجه به حقيقت مهمّى نيز هست، و آن اين كه انسان از جهت قضا و قدر احاطه شده به تدبير خدا است، و اين دو كلمه در بسيارى از نصهاى شرعى در كتاب و سنّت و بر زبان مؤمنان جريان دارد، پس ببينيم معنى آنها چيست؟

قدر عبارت از سنّتهاى الاهى فرمانرواى بر جهان است، پس آتش مى‌سوزاند، و آب آتش را خاموش مى‌كند، و ... و ... و اما قضا به معنى حكم قاطع خدا براى به جريان افتادن يا از جريان باز ايستادن اين سنّتها است، و بدين گونه در اين سنتها جايى خالى پديد مى‌آيد كه در آن قانونى نيست، و اين همان است كه امروز آن را تصادف نام مى‌دهيم، و از آن روى چنين مى‌شود كه اراده و خواست خدا برتر از قانون است، و علم پس از آزمايشهاى مكرر درباره قوانين مختلف به اين حقيقت پى مى‌برد.

دانشمندان از واقعيت انسان دارويى براى درمان آنفلوانزا پيدا كردند، و به اين امر معتقد شدند/ ١٤ كه به وسيله آن مى‌توانند بر اين بيمارى تسلط كامل پيدا كنند، ولى فهميدند كه دهها هزار نفر از مردم امريكا سالانه از اين بيمارى، با وجود درمان شدن به وسيله اين دارو، جان خود را از دست مى‌دهند، و سبب آن اين است كه بدن آنان به اين دارو پاسخ مثبت نمى‌دهد، پس اين دارو سودمند است، ولى هميشه و در همه حال چنين نيست، بلكه خاصيت درمان آن حدى معين دارد.