تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٣٥ - شرح آيات

گوش فرا دار و در آيات خدا به تفكر بپرداز.

وَ مِنْهُمْ مَنْ يَسْتَمِعُ إِلَيْكَ‌ و بعضى از ايشان به سخنان تو گوش مى‌دهند.

نه براى آن كه بفهمند، بلكه براى آن كه بى هدايتى به مجادله در آيات خدا بپردازند.

حَتَّى إِذا خَرَجُوا مِنْ عِنْدِكَ قالُوا لِلَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ ما ذا قالَ آنِفاً تا چون از پيش تو بيرون روند، به كسانى كه به علم دست يافته‌اند بگويند كه: پيش از آن چه گفت؟

در چه خصوص سخن گفت؟ و به چه چيز اشاره كرد؟ و انديشه‌هايى كه از آنها ياد كرد چه بود؟ و ما را به چه تكاليفى مكلف ساخت؟ همه اينها را در هنگام بيرون آمدن از خانه رسالت مى‌گويد، براى چه؟ بدان سبب كه به آنچه شنيده قانع نشده و در صدد اين است كه براى آن تفسير و تأويلى پيدا كند. به سبب فراوانى عقده‌هاى نفسى و روانى، امور را جز به صورتى معكوس نمى‌بيند، و به راستگويى كسانى كه با او سخن مى‌گويند باور ندارد، بلكه در سخنان ايشان به جستجوى نكات مبهمى مى‌پردازد كه آنها را بهانه‌اى براى سؤال كردن و به مناقشه و جدل پرداختن خود قرار دهد، و چنان مى‌پندارد كه اين گونه كارها از علم است، و نمى‌داند كه چنين نيست بلكه اينها دليل نادانى و در بستگى قلب او است.

أُولئِكَ الَّذِينَ طَبَعَ اللَّهُ عَلى‌ قُلُوبِهِمْ‌ اينان آن كسان‌اند كه خدا بر دلهاى ايشان مهر نهاده است.

پس نمى‌فهمند و تعقل نمى‌كنند، و در راه هوا و هوس خويش پيش مى‌روند.

وَ اتَّبَعُوا أَهْواءَهُمْ‌ و از هوسهاى خود پيروى مى‌كنند.

/ ٢٤٠ چه انسان با فهم و بينا ممكن نيست كه در فرمان شهوات خويش قرار گيرد، و به مركب هوا و هوسهاى خويش سوار شود، چه در آن صورت به پاك كردن و پروردن نفس خواهد پرداخت، چنان كه امام امير المؤمنين على (ع) در آن هنگام‌