تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٩١ - شرح آيات

قرابتى وجود دارد تا در حق او چنين كند؟ مگر در شأن رسولش نگفته است وَ لَوْ تَقَوَّلَ عَلَيْنا بَعْضَ الْأَقاوِيلِ* لَأَخَذْنا مِنْهُ بِالْيَمِينِ* ثُمَّ لَقَطَعْنا مِنْهُ الْوَتِينَ* فَما مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ عَنْهُ حاجِزِينَ‌ و اگر گفته‌هايى را به دروغ به ما نسبت دهد* او را به دست راست خواهيم گرفت* و سپس رگ گردن او را قطع خواهيم كرد* پس از ميان شما هيچ كس نمى‌تواند از اين كار جلو گيرد» ... [٣] آرى، بعضى از فرقه‌هاى صوفيه بر اين اعتقادند كه انسان به درجه‌اى از بندگى و فهم مى‌رسد كه مسئوليت از او برداشته مى‌شود، حتى يكى از آنان به پيروان خود گفته است: بر شما هنوز واجب است كه نماز بخوانيد، ولى من به مقامى بالاتر از نماز رسيده‌ام! اسلام براى مسئوليت پايانى جز به يقين نمى‌شناسد، و اين قرآن است كه به رسول خدا- با آنكه به غايت كمال بشرى رسيده- مى‌گويد كه تو به نماز و تقرب به خداى عزّ و جلّ پيش از آنچه بدان رسيده‌اى نيازمندى أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى‌ غَسَقِ اللَّيْلِ وَ قُرْآنَ الْفَجْرِ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كانَ مَشْهُوداً* وَ مِنَ اللَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهِ نافِلَةً لَكَ عَسى‌ أَنْ يَبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقاماً مَحْمُوداً به پاى دار نماز را (به هنگام خودش) از هنگام در گشتن خورشيد تا تاريكى شب، و به پاى دار قرآن خواندن در سپيده دم را كه قرآن فجر گواهى شده است، و مقدارى از شب بيدار باش و به خواندن نماز مستحبّ بپرداز، باشد كه پروردگارت تو را به مقامى پسنديده برگزيند». [٤] و قرآن در اين سوره مى‌گويد

لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَ ما تَأَخَّرَ براى آن كه خدا گناه تو را از پيش و پس (از اسلام) بيامرزد.

مقصود از غفران در اين جا از طريق وعده است و حتمى و الزامى نيست، و اگر چنين مى‌بود لازم مى‌آمد كه اين آيه كريمه تغيير پيدا كند