تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢١٥ - شرح آيات

اين طاغى همه اعمال خود را نابود كردند و كوششهاشان بر باد هوا شد، و چه بسيار مثلهاى تاريخى كه اين معادله را براى ما متجلى مى‌سازد.

خطر اقتصاد فاسد كمتر از سياست فاسد نيست، چه ممكن است دستاوردهاى ميليونها نفر را بر باد دهد، و نگذارد كه آنان از دستاوردهاى خود استفاده كنند. آيا اين از حكمت نيست كه اقتصاد خويش را اصلاح كنند تا كارهاشان بر باد نرود و تلاشهاشان بى حاصل نماند؟

گفته‌اند: بدنى كه گرفتار انگلها مى‌شود، خوردن چيزهاى مقوّى سودى براى او ندارد، چه به جاى آن كه بدن را نيرومند سازد، دشمن آن را كه به صورت انگلها تجسم پيدا كرده است تقويت مى‌كند، و چنين است اقتصادى كه گرفتار بهره‌كشان شده است/ ٢٢٠ كه جز به مصلحت آنان حركت نمى‌كند، و چون آنان دشمن اقتصاد سالم‌اند، دوره فعاليت آنان چيزى جز عقبماندگى به بار نمى‌آورد، و اين يكى از معانى احباط است.

در اخلاق- همچون در اقتصاد و سياست- اين گفته صادق است، چنان كه مشاهده مى‌كنيم كه بعضى از مردم در لحظه‌اى در تهور يا شتابزدگى و نادانى همه نام نيكى را كه در مدت دهها سال به دست آورده بودند، از دست مى‌دهند، آيا اين سقوط نيست؟

خلاصه آن كه: عمل هنگامى سودمند است كه اساسى سالم داشته باشد، اما عملى كه بر شالوده‌اى فرو ريخته متكى باشد، نه تنها سودى نمى‌دهد، بلكه گاه براى عامل آن مايه خطر و زيان است.

[١٠] تاريخ بهترين مدرسه است، و سير در زمين براى مطالعه تجربه‌هاى پيشينيان بهترين روش تحقيق و برنامه در اين مدرسه، چه ما را با حقايق به صورتى مستقيم و دور از تفسيرهاى عقبماندگان و خرافه‌هاى پيشينيان نزديك مى‌كند و فهم آنها را براى ما آسانتر مى‌سازد.

أَ فَلَمْ يَسِيرُوا فِي الْأَرْضِ‌ چرا در زمين به سير و سياحت نپرداختند.

چه خوب است كه در اطراف زمين به گردش و سياحت بپردازيم و به‌