تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٨٥ - إسرافيل
«مردمان در خواباند و چون بميرند بيدار مىشوند»، اما مؤمنان راستين، از فضيلت پيروى از وحى خدا و اولياى خدا به اين حقايق دست يافتهاند، و آنان چناناند كه امام زين العابدين (عليه السلام) در مناجات با پروردگارش گفته است: «خدايا! ما را از كسانى قرار ده كه درختان شوق به سوى تو در باغهاى/ ٤٧٩ سينههاشان استوار ايستاده است ... پس آنان در آشيانههاى انديشهها منزل دارند، و در بوستانهاى قرب و مكاشفه مىچرند ... پرده از پيش چشمهايشان برداشته شده، و تاريكى شك و ترديد از اعتقادات ايشان زدوده، و خلجان و وسوسه ريب از دلها و نهانگاههاى ايشان سترده، و با دست يافتن به معرفت سينههايشان گشوده ... جانهاى ايشان به بازگشت به ربّ الارباب مطمئن است، و ارواح آنان به پيروزى و رستگارى يقين دارد»، [٣٨] و رسيدن به چنين يقينى براى هر انسان، در صورتى كه از عقل خود مشورت گيرد و از راهنمايى پروردگار پيروى كند، امكانپذير است، مگر اين كه غفلت- و در نتيجه باقى ماندن در نادانى و شهوات- حجابى شود و او را از رسيدن به ايمان و معرفت باز دارد.
[٢٣] در روز قيامت خدا همه حجابها و پردهها را بر مىدارد و حقايق همچون خورشيد آشكار مىشود و هيچ شك و ريبى درباره آنها باقى نمىماند، ولى آيا آن معرفت هيچ فايدهاى دارد؟ هرگز ... پس اختيار سخن گفتن به دست شاهد و گواهى است كه لحظه به لحظه با او همراه بوده و آنها را ثبت كرده است و به خدا عرضه مىكند.
وَ قالَ قَرِينُهُ هذا ما لَدَيَّ عَتِيدٌ اين است آنچه در نزد من آماده شده.
و حق است و در رسيدگى به حساب معتبر شمرده مىشود.
[٢٤- ٢٥] و در آن هنگام كه اعمال انسان در ترازوى محاسبه در قيامت گذاشته مىشود، خداوند متعال حكم قطعى خود را در حق او صادر مىكند: پس اگر وزنههاى عمل نيكش سنگين باشد، خرسند و آسوده خاطر وارد بهشت مىشود،
[٣٨] - الصحيفة السجادية، چاپ دار الاضواء، ص ٤٢٠.