تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٩ - زمينه كلى سوره

اين خود از شواهد قيامت است يعنى روزى كه خدا در خصوص آن مى‌گويد كه آن يَوْمَ نَبْطِشُ الْبَطْشَةَ الْكُبْرى‌ إِنَّا مُنْتَقِمُونَ‌ روزى است كه خشم مى‌گيريم با بزرگترين خشم و به انتقام گرفتن مى‌پردازيم».

قرآن قصه فرعون را نقل مى‌كند تا گواهى بر خلاصه اين بصيرتها كه گذشت بوده باشد. و اين همه تقدير خداى حكيم است: بيم دادن فرستادگان، فرود آمدن عذاب، و پاداش نيكى كه به بنى اسراييل رسيد.

اين است فتنه و آزمايش بزرگى كه قوم فرعون در معرض آن قرار گرفتند و به رستگارى دست نيافتند، چه پس از آن كه موسى با پيامى آشكار از جانب خدا نزد ايشان آمد و او را به تهمت جادوگرى متهم ساختند، دعا كرد و پيروزى نصيب او شد، و فرعون و قوم او غرق شدند تا ثروتهاى خويش را، بدون آن كه آسمان قطره‌اى اشك بر ايشان بيفشاند، بر جاى گذارند. آيا آنان، در آن هنگام كه از تقدير حكيم و را مستقيم انحراف پيدا كردند، بر راه خطا نرفتند؟ اين است سنت جزا و مكافات،/ ٩ و دليل بر آن است كه خدا هر چيز را به حق آفريده است.

بدين گونه خدا بنى اسراييل را از عذابى خوار كننده رهايى بخشيد، و آنان را بنا بر علم خود (و استحقاقى كه در آنان بود) بر جهانيان آن روز برترى داد و برگزيد.

چگونه ممكن است آدمى بيهوده و بدون محاسبه به حال خود رها شود، و چگونه ممكن است زندگى دنيا پايان راه باشد. و خدا قوم تبّع را كه مجرم و گناهكار بودند هلاك كرد- و در اين دليلى بر حكومت عادلانه خدا بر جريان تاريخ مشهودات- و نيز گوشه‌اى از عقلانى بودن آفرينش را آشكار كرد، و از اين كه او آسمانها و زمين را كه ميان آنها است، جز به حق نيافريده است، ولى بيشتر مردم اين را نمى‌دانند، و ندانستن ايشان دليل جهل آنان است نه نادرست بودن اين حقيقت.

قرآن گوشه‌اى از جزاى خدا را در روز قيامت بيان مى‌كند و مى‌گويد كه‌ إِنَّ يَوْمَ الْفَصْلِ مِيقاتُهُمْ‌ و در آن روز شريكانى كه براى خدا ساخته بودند سودى‌