تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٧ - شرح آيات
كه طبيعت را در كارهاى نيك و شايسته مسخر خود سازد، و از همين روى كمتر شكست مىخورد، چه شكست خوردن بيشتر نتيجهاى از ترس است.
سپس رحمت خدا چنان نيست كه در حدّى متوقّف شود، بلكه با افزايش نيازمنديهاى انسان، بر اثر درخواست از خداوند متعال، افزايش پيدا مىكند.
إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ كه خدا شنونده است.» و دعا و خواندن بندگانش را مىشنود، الْعَلِيمُ و آنها را مىداند.» و از انديشهها و خواستهايشان با خبر است كه، بنا بر حكمت، يا به آنها پاسخ مثبت مىدهد و يا چنين نمىشود.
/ ١٩ [٧- ٨] و پروردگار ما پروردگار سراسر جهان هستى است، ولى بعضى از مردم نسبت به او مشرك مىشوند و اشخاص يا چيزهايى را شريك او قرار مىدهند، و بدين گونه خدايان متعدد پديد مىآيد، و سبب اين نظر گمراه كننده براى زندگى آشكار نبودن آيات ربوبيت در جهان پيرامون ايشان نيست، بلكه از آن روى است كه ايشان به تراز معرفت و شناخت ژرف و يقين دست نيافتهاند.
رَبِّ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ ما بَيْنَهُما إِنْ كُنْتُمْ مُوقِنِينَ پروردگار آسمانها و زمين و آنچه ميان آنها است، باشد كه به يقين رسيده باشيد.» آرى، مؤمنان آن كساناند كه به زندگى با نظرى خالى از شرك مىنگرند، و به همين سبب به خدايى جز خداى يگانه عزّ و جلّ ايمان نمىآورند.
لا إِلهَ إِلَّا هُوَ يُحْيِي وَ يُمِيتُ معبودى جز او نيست، و او است كه زنده مىكند و مىميراند.» پس او تنها در سرنوشتهاى آفريدگان دخل و تصرف مىكند، و از همين جا است كه به صفت الإله يعنى خداى يگانه متصف شده است كه براى پرستش از هر كس جز او شايستهتر است، و چون پروردگار ما مالك مرگ و زندگى است، پس به چه دليل بايد از جز او بترسيم و در مقابل او خشوع كنيم؟! به چه دليل بايد پيرو طاغوت و بيدادگر شويم؟! و به چه دليل بايد مقلّد پدرانمان باشيم؟!