تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٤٤ - شرح آيات

حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهاً با زحمت و ناراحتى مادرش به او حامله شد.» پس از نخستين ساعات باردارى جنين نيروهاى مادر را مى‌مكد و او را در معرض ناراحتيها و خطرها قرار مى‌دهد، و هر چه زمان باردارى پيشتر رود، سختيهاى بدنى كه مادر تحمل مى‌كند افزوده‌تر مى‌شود، و ترسها و اندوههاى بيشتر بر او عارض مى‌شود.

وَ وَضَعَتْهُ كُرْهاً و آن را با ناراحتى و رنج به دنيا آورد،» و گاه درد زادن چندان سخت است كه مادر مى‌گويد: كاش پيش از اين مرده و به فراموشى سپرده شده مى‌بودم، و سپس اين حادثه باردارى در مدتى كوتاه پايان نمى‌پذيرد، بلكه در طول ماههاى متعدد ادامه دارد، و همين بر مقدار دينى كه نوزاد به مادر خود دارد مى‌افزايد.

وَ حَمْلُهُ وَ فِصالُهُ ثَلاثُونَ شَهْراً و از زمان باردار شدن تا زمان از شير باز گرفتن كودك سى ماه مى‌شود.» پس در مدتى تقريبا برابر با ٩٠٠ روز مادر به نوزادش مشغول و گرفتار است. آيا بر فرزند شايسته نيست كه در آن هنگام كه نيروى مادرش رو به كاستى مى‌رود و پيشرفت عمر به او آزار مى‌رساند، در حق او احسان و نيكى كند؟

البته شايسته است. و اين از عادات مرد صالح است كه پيوسته حقوق والدين را رعايت كند تا/ ١٥١ به سنين رشد برسد، و حتى به چهل سالگى برسد و در مرحله كمال عمر قرار گيرد.

حَتَّى إِذا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَ بَلَغَ أَرْبَعِينَ سَنَةً قالَ رَبِّ أَوْزِعْنِي أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِي أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَ عَلى‌ والِدَيَ‌ تا چون نيروهاى وى به حدّ كمال رشد يافت و به سن چهل سالگى رسيد، گفت: پروردگارا! مرا توفيق آن عنايت كن تا شكر نعمتى گزارم كه بر من و بر پدر و مادرم بخشيدى.» آيا چه وقت انسان به كمال خود مى‌رسد، آيا در سن بلوغ شرعى است كه در پسران پانزده سالگى يا احتلام است، و در دختران نه سالگى، يا در آن هنگام است كه به سن رشد برسد كه آن را هجده سالگى دانسته‌اند؟