تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٣ - شرح آيات

اسراييل با شاخه‌هاى دوازدهگانه خود پياپى از آن گذشتند، و فرعون و سپاهيان او به دنبال ايشان روان بودند، و چون اينان به ميانه دريا رسيدند، آب شكافته به فرمان خدا به هم پيوسته شد و همه آنان غرق شدند، و هر چه از مال دنيا كه جمع آورده بودند بر جاى ماند، پس با اين ناكامى و شكست در برابر فتنه بزرگ نعيم دو جهان را از دست دادند، و بدين گونه آل فرعون از ميان رفت و تمدن و عمران مادى كه فراهم آورده بودند و آنان را نسبت به ارزشهاى الاهى به طغيان برانگيخته بود، بر جاى ماند. در آن كوشيدند كه زمينها را اصلاح و آباد كنند و در دو كرانه رود نيل باغها فراهم آورند كه چشمه‌هاى آب (از قناتهاى متصل به نيل) در آنها جريان پيدا كند و علاوه بر باغهاى پر درخت، زمينهاى حاصلخيزى وجود داشت كه در آنها انواع دانه‌ها كشت مى‌شد، و اين ثروت كشاورزى آنان را صاحب اموال فراوان كرد كه با آن به ساختن خانه‌هاى مرفّه و مجهّز به همه وسايل آسايش آن روز براى خود پرداختند، و آوازه‌شان به همه جاى جهان رسيد و صاحب مقامى بزرگ شدند.

تمدن ايشان به ترازيى رسيد كه از مرحله دشواريها و سختيها گذشت و به مرحله خوشگذرانى و لذت بردن از زندگى رسيدند، و همگان به نيل كه كعبه آمال و معبد غرور و كبرياى ايشان بود انتقال يافتند، و در آن جا چنان به هلاكت رسيدند كه هيچ آسيبى به تمدن ايشان نرسيد.

/ ٣٥ كَمْ تَرَكُوا مِنْ جَنَّاتٍ وَ عُيُونٍ وَ زُرُوعٍ وَ مَقامٍ كَرِيمٍ وَ نَعْمَةٍ كانُوا فِيها فاكِهِينَ‌ چه بسيار بر جاى گذاشتند از باغها و چشمه‌ها و كشتزارها و جايگاه گرامى و نعمتى كه در آن شادمان و خوش بودند.

پس، درگذشت نسلها، عبرتى براى ديگران شدند، در صورتى كه شايسته است كه آدمى از ديگران عبرت گيرد نه اين كه خود مايه عبرت گرفتن ديگران شود.

[٢٨- ٢٩] سپس پروردگار ما مى‌گويد

كَذلِكَ‌ بدين گونه.

يعنى اين سنّتى است كه در زندگى براى هر كس وجود دارد كه ارزشها را