تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٥١٠

گرفتن انسان مؤمن در معرض فشارهاى متضاد با او، تعبير از صورت ديگرى از آن چيز است كه اين آيه از سوره «ق» مشتمل بر آن است.

و چون پاره‌اى از قرآن تفسير كننده پاره‌اى ديگر از آن است، تفسير علاقه ميان صبر و صلات و نقش آنها را در مقاومت با فشارها در اين گفته خداوند متعال مشاهده مى‌كنيم وَ اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ وَ إِنَّها لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخاشِعِينَ‌ و از بردبارى و نماز يارى خواهيد، و اين بزرگ و دشوار است مگر بر خاشعان». [٧١]/ ٥٠١ در اين سوره خدا از پيامبرش و به وسيله او از مؤمنان در سراسر زمان و نسلهاى متوالى چنان مى‌خواهد كه با نماز، و چندين بار در هر روز، با او اتّصال پيدا كنند.

قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ‌ پيش از سر بر آوردن خورشيد از افق.

يعنى بين الطلوعين، از طلوع فجر تا طلوع خورشيد، و تسبيح خدا با ذكر است و نماز و قرآن، و در اين باره تأكيدهاى متعددى در نصوص اسلامى براى بهره بردارى از اين فاصله از شبانه روز آمده است. خداوند متعال گفت أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى‌ غَسَقِ اللَّيْلِ وَ قُرْآنَ الْفَجْرِ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كانَ مَشْهُوداً و پيامبر بزرگوار (ص) گفته است: «زمين بانگى به سوى پروردگارش همچون بانگ شكايت از سه چيز برنداشته است (تا آن جا كه گفت) و خوابيدن بر آن (يعنى نماز) پيش از طلوع خورشيد»؛ [٧٢] و امير المؤمنين (ع) گفت: «و در فاصله ميان طلوع سپيده دم و طلوع خورشيد طلب روزى كنيد، كه تأثير آن براى رسيدن به روزى بيش از پيمودن زمين است، و آن ساعتى است كه خدا در آن روزى را ميان بندگان خويش تقسيم مى‌كند»؛ [٧٣] و از امام صادق (ع) درباره اين پرسيدند و او گفت

هنگامى كه به صبح مى‌رسى و هنگامى كه به شام مى‌رسى، ده بار بگو: لا إله إلّا