تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٣ - شرح آيات

امام (ع) از ديوار به قضاى خدا عزّ و جلّ بوده است.

يكى از اشخاص براى من چنين حكايت كرد: در كنار خيابان به انتظار يافتن يك تاكسى بودم كه مرا به نقطه معينى در يكى از پايتختهاى جهان برساند، و ناگهان يك تاكسى در كنار من توقف كرد ولى راننده از اين كه من بر جايگاه نشستن پيشين اتومبيل بنشينم مانع شد، و من هم از همين روى از سوار شدن به آن چشم پوشيدم و به ماشين ديگرى سوار شدم و پس از كمى حركت متوجه شدم كه مردمان در پيرامون ماشينى آسيب ديده جمع شده‌اند، و چون براى خبر گيرى پياده شدم، همان تاكسى را كه بر آن سوار نشده بودم مشاهده كردم كه دچار تصادف شده و ماشين از ميان رفته و راننده و كسى كه در كنار او نشسته بود به هلاكت رسيده بودند ... پس قدر طبيعى براى آن شخص اين بود كه بايد بميرد، ولى چون قضا دخالت كند وضع تغيير مى‌پذيرد و آن انسان نجات پيدا مى‌كند.

امثال اين داستانها و حوادث فراوان در زندگى روزانه ما تكرار مى‌شود، و ما با آنها زندگى مى‌كنيم يا خبر آنها را مى‌شنويم، ولى بدان مى‌ماند كه چيزى نمى‌بينيم و عبرت نمى‌گيريم. و در اين سوره مركزيتى براى اين فهم (كه در جهان دستى غيبى در كار است كه به تدبير امور آن مى‌پردازد) وجود دارد، و اين بدان معنى نيست كه تنها آن دست غيبى همه كارها را مستقيما انجام مى‌دهد، و اين كه نظامى در زندگى وجود ندارد، هرگز چنين نيست ... حتما نظامى وجود دارد، ولى كسى نيز هست كه آن را به جريان مى‌اندازد و بر آن استيلا دارد، و به هر گونه كه بخواهد آن را به جريان مى‌اندازد يا از جريان باز مى‌دارد، و آن خداى عزّ و جلّ است كه بنا بر مشيّت او قانون آتشى كه مى‌سوزاند، در داستان ابراهيم (ع) از كار مى‌افتد، و عصا در دست موسى (ع) به صورت مارى در مى‌آيد، و بسيارى از نمونه‌هاى ديگر.

شرح آيات

[١] حم‌ علاوه بر آن كه حروف مقطع اوايل سوره‌ها نمادها و اشاراتى است كه ما را