تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢١١ - شرح آيات

در نصوص اسلامى مربوط به فضيلت جهاد توضيحى براى اين فراگيرى و اشتمال آمده است (براى دنيا و آخرت)، بدان سبب كه كلمه مجاهدان شامل شهدا و زندگان چشم به راه شهادت هر دو مى‌شود، چنان كه پروردگار ما عزّ و جلّ گفته است مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجالٌ صَدَقُوا ما عاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ فَمِنْهُمْ مَنْ قَضى‌ نَحْبَهُ وَ مِنْهُمْ مَنْ يَنْتَظِرُ وَ ما بَدَّلُوا تَبْدِيلًا از گرويدگان مردانى‌اند كه راست آمدند در آنچه پيمان كردند با خداى بر آن، از ايشان هست كه بر وفاى خود برفت از دنيا، و از ايشان هست كه چشم مى‌دارد، و پيمان به بيوفايى بدل نكردند». [١١] [٦] وَ يُدْخِلُهُمُ الْجَنَّةَ عَرَّفَها لَهُمْ‌ و آنان را به بهشتى در مى‌آورد كه آن را به ايشان شناسانده بود.

بهشتى كه مدتها با خبرى كه پروردگارشان از آن بديشان داده بود، اشتياق رفتن به آن را داشتند، و شايد هر يك از آنان سرايى را كه در بهشت نصيب او خواهد شد، پيش از رفتن روان از تنش ديده باشد تا با كمال خرسندى و اطمينان روانه جهان ديگر شود، چنان كه در حديث مفصل و مأثور از امير المؤمنين از پيامبر (صلّى اللَّه عليه و آله) چنين آمده است

و چون شهيد با ضربه يا تكانى از اسب خود فرو افتد، هنوز به زمين نرسيده، خداى عزّ و جلّ حور العين همسر او را بر مى‌انگيزد تا به او مژده دهد كه چه كرامتى براى وى آماده شده است، و چون به زمين برسد به او مى‌گويد: مرحبا به روح پاكيزه‌اى كه از بدنى پاكيزه خارج شد. شادمان باش كه تو را در آن چيزهايى است كه چشمى نديده و گوشى نشنيده و بر قلب بشرى خطور نكرده است.

خداى عزّ و جلّ مى‌گويد كه: من جانشين او در ميان كسانش خواهم شد، و هر كس آنان را خرسند كند مرا خرسند كرده است، و هر كه آنان را خشمگين سازد مرا خشمگين ساخته است، و خدا روح او را در گلوى مرغى سبز قرار مى‌دهد كه در بهشت گردش مى‌كند/ ٢١٧ و به هر جا كه خواسته باشد مى‌رود، و از ميوه‌هاى آن‌