تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤١٦ - شرح آيات

يعنى با لقبهاى خشم انگيز يكديگر را مخوانيد. و در روايات است كه

مستحبّ است كه برادر برادر خود را به اسمى بخواند كه او بيشتر دوست مى‌دارد.

ما گاه فراموش مى‌كنيم و بدون قصد، مثلا، او را به نام أمام الآخرين (در برابر ديگران)، يعنى نامى كه آن را خودش ندارد مى‌خوانيم، و گاه آن را با حسن نيت و از روى شوخى چنان مى‌خوانيم، ولى ديگران آن را جدّى مى‌گيرند و او را به آن ناراحت مى‌كنند و به شخص و شخصيت او آسيب مى‌رسانند. و اين القاب بر حسب جوامع مختلف تفاوت پيدا مى‌كند،/ ٤١٤ و عموما هر لقبى را كه موجب رضاى صاحب آن نباشد، نبايد به كار بريم.

وَ لا تَنابَزُوا بِالْأَلْقابِ‌.

يعنى يكديگر را با لقبهاى بدى نخوانيد كه بر شهرت جامعه اسلامى اثر مى‌گذارد، بلكه بايد بهترين لقبها و دوست‌داشتنى‌ترين نامها را براى خواندن برادرانمان به كار بريم.

پاكيزگى زبان و نظافت محيطهاى اجتماعى بر زندگى ما به بهترين صورتها تأثير مى‌گذارد. آيا نشده است كه اگر قدم به شهرى نهى آن را شهرى كثيف بيابى كه مردمان آن توجهى به پاكيزگى بدنهاى خود ندارند، و آرزوى آن كنى كه هر چه زودتر از آن شهر خلاص شوى؟ به همين گونه است جامعه كه چون بوى خوش كلمات زيبا در همه جاى آن استشمام و استماع شود، به آدمى آسايش و آرامش مى‌بخشد، و چون بوى گندى از آن برخيزد از آن مى‌گريزيم.

و اين آيه- بنا بر نظر مفسران- در مورد مردى نازل شد كه او را پس از مسلمان شدن به نام سابق او به صورت اى يهودى يا اى نصرانى مى‌خواندند و مايه ناراحتى او را فراهم مى‌آوردند ... و بعضى گفته‌اند كه: مردى بود كه دو يا سه نام داشت و از يكى از آنها خوشش نمى‌آمد و با آن او را آزار مى‌دادند و اين آيه در اين خصوص نازل شد. [٦٨]