تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤١٨ - شرح آيات

كند و پيش خود نگاه دارد تا روزى به وسيله آنها با او تندى و خشونت كند». [٧٢] در حديثى مأثور از امام صادق عليه السلام آمده است: «خداى تبارك و تعالى بر روى بنده مؤمن خود چهل سپر دارد، و چون آن بنده مرتكب گناهى بزرگ شود، يكى از سپرهاى پوشاننده را از او دور مى‌كند، و چون با چيزى كه از برادر مؤمن خود مى‌داند به عيبجويى او بپردازد، همه سپرها از او دور مى‌شود و همه اسرار پوشيده‌اش از پرده بيرون مى‌ريزد و در آسمان با زبانهاى فرشتگان و در زمين با زبانهاى مردمان رسوا مى‌شود، و هيچ گناهى نمى‌كند مگر اين كه از آن ياد مى‌كنند، و فرشتگان موكل بر او مى‌گويند: پروردگارا! اسرار بنده‌ات آشكار شد در صورتى كه ما را به حفظ آنها فرمان داده بودى، پس خداى عزّ و جلّ مى‌گويد: اى فرشتگانم! اگر خير بنده‌ام را مى‌خواستم، او را رسوا نمى‌كردم،/ ٤١٦ پس بالهاى خود را از او برداريد، و قسم به عزتم كه پس از اين هرگز به خير باز نخواهد گشت». [٧٣] [١٢] آيه گذشته از چيزى نهى مى‌كرد كه به صورتى آشكار سبب تباهى رابطه و علاقه ميان اشخاص مى‌شود، و با حضور طرف ديگر صورت مى‌گيرد، و به تعبير ديگر، چيزى را كه حاضر است آشكار مى‌ساخت، در صورتى كه اين آيه از چيزى سخن مى‌گويد كه باعث فساد علاقه در غياب شخص مى‌شود و آنچه را كه ناپيدا است آشكار مى‌سازد ... و با بدگمانى آغاز مى‌شود كه مايه انگيزش آن وسوسه‌هاى شيطان است و معمولا در ميان مؤمنان در هنگام دور بودن آنان از يكديگر صورت پذير مى‌شود.

يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيراً مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ‌ اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد، از بسيارى گمانها اجتناب كنيد كه بعضى از گمانها گناه است.

ظنّ و گمان تصورى است كه دليلى براى آن در دست نيست، و بسيارى از