تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٤٤٠ - شرح آيات

خيرات- و نه مبارزه و كشتن و آزردن يكديگر، و پروردگار ما سبحانه و تعالى گفته است وَ تَعاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَ التَّقْوى‌ در نيكى كردن و پرهيزگارى به يارى يكديگر برخيزيد» و بدون آشنايى و معرفت پيدا كردن نسبت به مردمان (تعارف) چگونه ممكن است همكارى و هميارى و تعاون صورت پذير شود، چه مردمان بايد از امكانيات يكديگر آگاه باشند تا بتوانند منافع را در ميان خود مبادله كنند، و اگر بنا باشد كه هر طايفه بر گرد خود بتند و بپيچد، و از حدود جغرافيايى يا اجتماعى خويش تجاوز نكنند چگونه ممكن است تعاون در ميان ايشان به جريان افتد؟

شايد اين بينش ما را به تعارف ميان ملتها در زمان حاضر رهبرى كند، چه از امكان تعاون در ميان ايشان هنوز بيش از ١٠% بهره‌بردارى نمى‌شود، و اگر شماره مؤسسات جهانى را در همه ميدانها ده برابر كنيم، فرصتهاى تعاون باز هم از آن بيشتر است.

إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاكُمْ‌ چه بزرگوارتر شما در نزد خدا آن كسى از شما است كه متّقى‌تر و پرهيزگارتر باشد.

/ ٤٣٧ چون ارزشهاى باطل و قلّابى فرو ريزد، و تعصبهاى جاهليت عقبمانده از ميان برود، افق همچشمى و رقابت شريف و پاكيزه در انجام دادن خيرات و كارهاى نيكى گشوده مى‌شود كه قرآن در اين جا آن را با كلمه «تقوا» بيان كرده است، و در آيه مشابهى بدين گونه به تفصيل آن پرداخته است

وَ أَنْزَلْنا إِلَيْكَ الْكِتابَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقاً لِما بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتابِ وَ مُهَيْمِناً عَلَيْهِ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِما أَنْزَلَ اللَّهُ وَ لا تَتَّبِعْ أَهْواءَهُمْ عَمَّا جاءَكَ مِنَ الْحَقِّ لِكُلٍّ جَعَلْنا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَ مِنْهاجاً وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَجَعَلَكُمْ أُمَّةً واحِدَةً وَ لكِنْ لِيَبْلُوَكُمْ فِي ما آتاكُمْ فَاسْتَبِقُوا الْخَيْراتِ إِلَى اللَّهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيعاً فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ فِيهِ تَخْتَلِفُونَ‌ و فرستاديم كتاب را بر تو به حق كه تصديق كننده كتابهايى است كه پيش از آن نازل شده و نگهبانى بر آن، پس در ميان آنان به آنچه خدا فرو فرستاده است داورى كن و از هواها و آرزوهاى آنان پيروى مكن، براى هر يك راه و روشى قرار داديم و اگر خدا مى‌خواست همه را به‌