تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٣٠ - ذكر ادله بر عدم نفوذ افعال صبى و تصرفاتش

و حاصل آنكه از حديث رفع قلم به سهولت و وضوح ميتوان استظهار كرد كه كلّ افعال و اقوال صبى بى‌اثر و لغو مى‌باشند.

قوله: ان يستأنس له: كلمه « استيناس » در اينجا به معناى تأييد مى‌باشد.

قوله: كما فى صحيحة ابن مسلم الخ: اين روايت را مرحوم صاحب وسائل در ج (١٩) ص (٣٠٧) باين شرح نقل فرموده:

محمد بن الحسن باسنادش از محمد بن ابى عمير، از حمّاد بن عثمان، از محمّد بن مسلم، از مولانا ابى عبد اللّه عليه السّلام قال: عمد الصبّى و خطاه واحد.

قوله: و حينئذ: يعنى و حين لا تختص الصحيحه بالجنايات.

قوله: لا عبرة بها اذا وقعت بغير القصد: ضمير در « بها » به افعال راجع است.

قوله: فما يصدر منها عن الصبى: ضمير در « منها » به افعال عود مى‌كند.

قوله: بمنزلة الصادر عن غيره: يعنى عن غير الصبى.

قوله: استظهار المطلب: مراد از « مطلب » عدم نفوذ افعال و اقوال صبى است.

قوله: و هو ما عن قرب الاسناد الخ: اين روايت را مرحوم حميرى در كتاب قرب الاسناد طبع اسلاميّه ص (٧٢) از ابو البخترى نقل فرموده است.

قوله: المعتوه: بى‌خرد را گ ويند.

قوله: و هو ثبوت الدية على العاقلة: ضمير « هو » به حكم راجع است.

قوله: ارتباطها بالكلام: ضمير در « ارتباطها » به فقره مذكوره « و قد رفع عنهما القلم» راجع است.

قوله: و على هذا: يعنى و بنابراين كه مراد از « رفع قلم» رفع قلم مواخذه باشد.

قوله: و قد فرضنا الحكم مطلقا: چ ه با اذن و چ ه بدون اذن ولى.

متن:

ثم إن مقتضى عموم هذه الفقرة بناء على كونها علّة للحكم عدم مؤاخذتهما بالاتلاف الحاصل منهما كما هو ظاهر المحكي عن بعض إلا أن يلتزم بخروج ذلك عن عموم‌