تشریح المطالب؛ شرح فارسی بر مکاسب - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ١٧٢ - تنبيه شرح موارد اكراه و حكم آنها در معاملات
معنا كه صوت باشد مقصود عاقد بوده چ نان چ ه برخى از فقهاء باين معنا تصريح فرمودهاند البته بايد بپذيريم كه رضايت بعدى و الحاقش به عقد مؤثر نيست بلكه وجودش كالعدم مىباشد زيرا عقدى تحقق نيافته كه رضايت به آن تعلّق گ يرد.
ولى قبلا گ فتيم اين معنا بر خلاف مضمونى است كه بطور قطع و يقين از نصوص و فتاوى استفاده مىشود و بيان كرديم مقصود حضرات از عدم قصد مدلول همان عدم طيب نفس و فقدان رضايت است نه معناى لفظ عقد و مدلول آن.
شرح مطلوب
قوله: انّ عليه اتفاقهم: ضمير در « عليه » به كون عقد المكره صحيحا بعد لحقوق الرضا راجع است.
قوله: و هو طيب النفس: ضمير « هو » به باقى شرائط البيع راجع است.
قوله: مدفوعة بالاطلاقات: مقصود اطلاقات ادلّه عقود از قبيل: اوفوا بالعقود و احل اللّه البيع و امثال ايندو مىباشد.
قوله: اللازم منه عدم كون عقد الفضولى: ضمير در « منه » به اعتبار مقارنة فى مفهوم العقد راجع است.
قوله: لا لتأثير فيه: ضمير در « فيه » به عقد راجع است.
و يؤيّده: ضمير منصوبى به كون عقد المكره صحيحا راجع است.
و امضاء انشاء الغير: در عقد فضولى.
مع انّه لو كان: يعنى مع انّ امضاء انشاء الغير لو كان انشاءا مستأنفا.
قوله: فهو موجود هنا: ضمير « هو » به انشاء مستأنف راجع بوده و مشار اليه « هنا » عقد مكره مىباشد.
قوله: فلم يصدر من المالك هنا لك: مشار اليه « هنا لك» عقد فضولى مىباشد.
قوله: و هو انشائه للنقل المدلول الخ: ضمير « هو » به زائد راجع است.
قوله: من انّ عقده انشاء حقيقى: ضمير در « عقده » به مكره راجع است.