تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٤
جوىهاى كوچك و بزرگ از اين مائده آسمانى لبريز مىگردد، زندگى و حيات در زمينهاى خشك، و هم در اعماق دل اين بيابانگردان، جوانه مىزند، برق اميد در دلهاشان مىدرخشد، و ابرهاى تاريك يأس و نوميدى كنار مىرود.
تكرار كلمه «قَبْل» در آيه، ظاهراً براى تأكيد است، مىگويد: چند لحظه قبل از باران- آرى چند لحظه قبل از آن- چهرهها عبوس، و قيافهها در هم بود، اما ناگهان باران مىبارد و لبخند شادى بر لبها نقش مىبندد، چه موجود ضعيفى است انسان و چه خداى مهربانى است او!!
در فارسى نيز، گاهى زمان را براى تأكيد تكرار مىكنيم، مىگوئيم تا ديروز- بله تا همين ديروز- فلانى با من دوست بود، ولى الآن شديداً دشمن شده، و هدف از اين تكرار تأكيد بر تغيير حالات انسان است.
***
در آخرين آيه مورد بحث، روى سخن را به پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله كرده، مىگويد:
«به آثار رحمت الهى بنگر، كه چگونه زمين را بعد از مردنش زنده مىكند» «فَانْظُرْ إِلى آثارِ رَحْمَتِ اللَّهِ كَيْفَ يُحْيِ الأَرْضَ بَعْدَ مَوْتِها».
تكيه روى جمله «فَانْظُر» (بنگر) اشاره به اين است كه، آن قدر آثار رحمت الهى در احياى زمينهاى مرده به وسيله نزول باران آشكار است كه، با يك نگاه كردن بدون نياز به جستجوگرى بر هر انسان ظاهر مىشود.
تعبير به «رحمت الهى» در مورد باران، اشاره به آثار پر بركت آن از جهات مختلف است.
باران، زمينهاى خشك را آبيارى و بذر گياهان را پرورش مىدهد.
باران، به درختان، زندگى و حيات نوين مىبخشد.
باران، گرد و غبار هوا را فرو مىنشاند، و محيط زيست انسان را سالم و پاك