وَ لَوْ كُنْتَ فَظّاً غَلِيظَ الْقَلْبِ لَانْفَضُّوا مِنْ حَوْلِكَ: «به خاطر رحمت الهى است كه نسبت به آنها نرمخو شده‌اى كه اگر خشن و سنگدل بودى از اطراف تو پراكنده مى‌شدند». «١»
بسيار ديده شده است: بعضى، بعد از ساعت‌ها بحث و گفتگو نه تنها پيشرفتى در مذاكرات خود حاصل نمى‌كنند، بلكه طرف را در عقيده باطل خويش راسخت‌تر و متعصب‌تر مى‌بينند، دليل آن اين است كه از روش جدال به احسن استفاده نشده است.
خشونت در بحث، برترى جوئى، تحقير طرف مقابل، اظهار كبر و غرور، عدم احترام به افكار ديگران، و عدم صميميت در بحث‌ها همه، از امورى است كه باعث شكست انسان در بحث مى‌شود، لذا، در مباحث اخلاق اسلامى، بحثى تحت عنوان تحريم «جدال» و «مراء» مى‌بينيم، كه منظور از آن، بحث‌هائى است كه: در آن روح حق‌جوئى و حق‌طلبى نباشد، بلكه هدف از آن پرخاشگرى و برترى‌طلبى و به كرسى نشاندن سخن خويش است!
تحريم «جدال» و «مراء»، گذشته از جنبه‌هاى معنوى و اخلاقى، براى همين است كه در اين گونه بحث‌ها هرگز پيشرفت فكرى حاصل نمى‌شود.
مفهوم «جدال» و «مراء» به هم نزديك است ولى دانشمندان اسلامى ميان آنها فرق‌هائى گذارده‌اند: «مراء» به معنى اظهار فضل و كمال است، و «جدال» به منظور تحقير طرف مقابل.
«جدال» به حملات ابتدائى در بحث گفته مى‌شود، ولى «مراء» به حملات دفاعى.
«جدال» در مسائل علمى است و «مراء» اعم است (البته تضادى در ميان اين