تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢٩
شد، و خط روشنى در برخوردِ با پدر و مادر در زمينه مسأله ايمان و كفر به دست همگان داد.
***
تفسير:
برترين توصيه نسبت به پدر و مادر
از مهمترين آزمايشهاى الهى، مسأله «تضاد خط ايمان و تقوا، با پيوندهاى عاطفى و خويشاوندى» است، قرآن در اين زمينه تكليف مسلمانان را به روشنى بيان كرده است.
نخست، به عنوانِ يك قانون كلى، كه از ريشههاىِ عواطف و حقشناسى سرچشمه مىگيرد، مىفرمايد: «ما به انسان توصيه كرديم نسبت به پدر و مادرش نيكى كند» «وَ وَصَّيْنَا الإِنْسانَ بِوالِدَيْهِ حُسْناً».
گرچه، اين يك حكم تشريعى است، ولى اين مسأله پيش از آن كه يك حكم تشريعى باشد، به صورت يك قانونِ تكوينى در نهاد همه انسانها وجود دارد، و مخصوصاً تعبير به «انسان» در اينجا جلب توجه مىكند؛ چرا كه اين قانون مخصوص به مؤمنان نيست، بلكه هر كس شايسته نام انسان است، بايد در برابرِ پدر و مادر حقشناس باشد، و احترام و تكريم و نيكى به آنها را در تمام عمر، فراموش نكند، هر چند با اين اعمال، هرگز نمىتواند دَينِ خود را به آنها اداء كند.
پس از آن، براى اين كه كسى تصور نكند: پيوند عاطفى با پدر و مادر مىتواند بر پيوند انسان با خدا و مسأله ايمان حاكم گردد، با يك استثناءِ صريح، مطلب را در اين زمينه روشن كرده، مىفرمايد: «و اگر آن دو (پدر و مادر) تلاش و كوشش كنند و به تو اصرار ورزند كه براى من شريكى قائل شوى، كه به آن علم ندارى، از آنها اطاعت مكن»! «وَ إِنْ جاهَداكَ لِتُشْرِكَ بِي ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ