تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٣
براى جمعيتى كه تعقل و انديشه مىكنند» «إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ».
آنها هستند كه مىفهمند، در اين برنامه حساب شده، دست قدرتى در كار است كه آن را رهبرى و هدايت مىكند، و هرگز نمىتواند معلول تصادفها و ضرورتهاى كور و كر باشد.
***
در آخرين آيه، بحث از آيات آفاقى را در زمينه تدبير نظام آسمان و زمين و ثبات و بقاى آنها ادامه داده، مىفرمايد: «يكى ديگر از آيات عظمت حق اين است كه آسمان و زمين به فرمان او برپا است» «وَ مِنْ آياتِهِ أَنْ تَقُومَ السَّماءُ وَ الأَرْضُ بِأَمْرِهِ».
يعنى، نه تنها آفرينش آسمانها، كه در آيات قبل به آن اشاره شد، آيتى است، كه برپائى و ادامه نظام آنها نيز آيتى ديگر مىباشد، چه اين كه: اين اجرام عظيم در گردش منظم خود، احتياج به امور زيادى دارند، كه مهمترين آنها محاسبه پيچيده تعادل نيروى جاذبه و دافعه است.
پروردگار بزرگ، آن چنان اين تعادل را سامان بخشيده، كه ميليونها سال، بدون كمترين انحراف در مسير خود گردش مىكنند.
و به تعبير ديگر، آيه گذشته اشاره به «توحيد خلقت» بود، و اين آيه، اشاره به «توحيد ربوبيت و تدبير» است.
تعبير به «قيام» و برپائى آسمان و زمين، تعبير لطيفى است كه از حالات انسان گرفته شده، چرا كه بهترين حالات انسان براى ادامه فعاليتها حالت قيام است كه قادر بر انجام همه حوائج خود مىباشد، و تسلط كامل بر اطراف خويش دارد.
تعبير به «امر» در اينجا اشاره به نهايت قدرت پروردگار است، كه براى ادامه