تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨١
بعد از ذكر «حروف مقطعه» مىفرمايد: «روميان مغلوب شدند» «غُلِبَتِ الرُّومُ».
***
«و اين شكست در سرزمين نزديكى واقع شد» «فِي أَدْنَى الأَرْضِ».
نزديك به شما مردم «مكّه»، در شمال «جزيره عرب»، در اراضى «شام»، در منطقهاى ميان «بُصرى» و «اذرعات».
و از اينجا معلوم مىشود: منظور از «روم»، روم شرقى است نه روم غربى.
بعضى از مفسران، مانند مرحوم «شيخ طوسى» در «تبيان» احتمال دادهاند:
منظور، نقطه نزديكى به سرزمين «ايرانيان» بوده است، يعنى در محلى واقع شد، كه نزديكترين نقطه، ميان «ايران و روم» بود. «١»
درست است كه تفسير اول با الف و لام عهد، در كلمه «الارض» مناسبتر است ولى به طورى كه خواهيم گفت، از جهاتى تفسير دوم صحيحتر به نظر مىرسد.
در اينجا تفسير سومى نيز وجود دارد كه: شايد تفاوت زيادى از نظر نتيجه با تفسير دوم نداشته باشد، و آن اين كه، منظور از اين زمين، زمين «روم» است، يعنى آنها در نزديكترين سرحداتشان با «ايران» گرفتار شكست شدند. و اين اشاره به اهميت و عمق اين شكست است؛ چرا كه شكست در نقطههاى دور دست و مرزهاى بعيد، چندان مهم نيست، مهم آن است: كشورى در نزديكترين مرزهايش به دشمن، كه از همه جا قوىتر و نيرومندتر است گرفتار شكست شود.
بنابراين، ذكر جمله «فِي أَدْنَى الأَرْضِ» اشارهاى خواهد بود به اهميت اين