است.
در كتب فقهى و منابع حديث، امور زيادى به عنوان موانع قبول نماز، ذكر شده است، از جمله مسأله شرب خمر است كه در روايات آمده: لاتُقْبَلُ صَلوةُ شارِبِ الْمُسْكِرِ أَرْبَعِيْنَ يَوْماً الَّا أَنْ يَتِوبَ: «نماز شرابخوار تا چهل روز مقبول نخواهد شد، مگر اين كه توبه كند». «١»
و در روايات متعددى مى‌خوانيم: «از جمله كسانى كه نماز آنها قبول نخواهد شد، پيشواى ستمگر است». «٢»
و در بعضى از روايات ديگر، تصريح شده است: نماز كسى كه زكات نمى‌پردازد قبول نخواهد شد، و همچنين روايات ديگرى كه مى‌گويد: خوردن غذاى حرام يا عجب و خود بينى از موانع قبول نماز است، پيدا است فراهم كردن اين شرايط قبولى، تا چه حد سازنده است؟
١٠- نماز روح انضباط را در انسان تقويت مى‌كند، چرا كه دقيقاً بايد در اوقات معينى انجام گيرد، كه تأخير و تقديم آن هر دو، موجب بطلان نماز است، همچنين آداب و احكام ديگر در مورد نيت، قيام، قعود، ركوع، سجود و مانند آن كه رعايت آنها، پذيرش انضباط را در برنامه‌هاى زندگى كاملًا آسان مى‌سازد.
همه اينها، فوائدى است كه در نماز، قطع نظر از مسأله جماعت وجود دارد، و اگر ويژگى جماعت را بر آن بيفزائيم- كه روح نماز همان جماعت است- بركات بى شمار ديگرى دارد كه اينجا جاى شرح آن نيست، به علاوه كم و بيش همه از آن آگاهيم.
گفتار خود را در زمينه فلسفه و اسرار نماز، با حديث جامعى كه از امام على بن موسى الرضا عليه السلام نقل شده پايان مى‌دهيم: