كَفَّ الْمَطَرُ ظَهَرَ الْفَسادُ فِى الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ، وَ ذلِكَ اذا كَثُرَتِ الذُّنُوبُ وَ الْمَعاصِى: «زندگى موجودات دريا به وسيله باران است، هنگامى كه باران نبارد هم خشكى‌ها به فساد كشيده مى‌شود، و هم دريا، و اين هنگامى است كه گناهان فزونى گيرد»!. «١»
البته آنچه در اين روايت آمده، بيان يك مصداق روشن از فساد است، و نيز آنچه در رابطه با نزول باران و حيات حيوانات دريائى در اين حديث ذكر شده، مسأله‌اى است كه دقيقاً به تجربه رسيده، كه هر وقت باران كمتر ببارد ماهى در دريا كم خواهد شد، و حتى از بعضى از ساحل‌نشينان، شنيده‌ايم مى‌گفتند: «فايده باران براى دريا بيش از فايده آن براى صحرا است»!
در زمينه رابطه «فساد برّ و بحر» با «گناهان» مردم، تحليل‌هاى ديگرى داريم كه به خواست خدا در بحث نكات خواهد آمد.
***
در آيه بعد، براى اين كه، مردم شواهد زنده‌اى را در مسأله ظهور فساد در زمين، به خاطر گناه انسان‌ها با چشم خود بينند، دستور «سير در ارض» را مى‌دهد و به پيامبر صلى الله عليه و آله مى‌فرمايد: «بگو شما در روى زمين به گردش پردازيد، حال امت‌هاى پيشين را جستجو كنيد، و اعمال و سرنوشت آنها را مورد بررسى قرار دهيد، ببينيد عاقبت كسانى كه قبل از شما بودند، به كجا رسيد»؟! «قُلْ سِيرُوا فِي الأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الَّذِينَ مِنْ قَبْلُ».
قصرها و كاخ‌هاى ويران شده آنها را بنگريد، خزائن به تاراج رفته آنها را تماشا كنيد، جمعيت نيرومند پراكنده آنها را مشاهده نمائيد، و سرانجام قبرهاى درهم شكسته و استخوان‌هاى پوسيده آنها را بنگريد.