تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦٣
تفسير:
توحيد ربوبيّت!
نخستين آيه مورد بحث، همچنان از «توحيد ربوبيت» سخن مىگويد، و به تناسب بحثى كه در آيات گذشته آمده بود، كه بعضى از كمظرفيتان با روى آوردن نعمت، مغرور، و با مواجه شدن بلا، مأيوس مىشوند، چنين مىفرمايد: «آيا آنها نمىدانند كه خداوند روزى را براى هر كس بخواهد گسترده و براى هر كس بخواهد تنگ مىسازد»؟ «أَ وَ لَمْ يَرَوْا أَنَّ اللَّهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَشاءُ وَ يَقْدِرُ».
نه ظهور نعمتها بايد مايه غرور و فراموشكارى و طغيان شود، و نه پشت كردن آن مايه يأس و نوميدى، كه وسعت و ضيق روزى به دست خدا است، گاهى مصلحت را در اول مىبيند و گاه در دوم.
درست است كه عالم، عالم اسباب است و آنها كه تلاشگرند و سختكوشند معمولًا بهره بيشترى از روزىها دارند، و آنها كه تنبلند و سست و كم تلاش، بهره كمترى، ولى، در عين حال اين يك قاعده كلى و هميشگى نيست، چرا كه گاه افراد بسيار جدى و لايقى را مىبينيم كه هر چه مىدوند به جائى نمىرسند، و به عكس، گاه افراد كم دست و پا را مشاهده مىكنيم كه درهاى روزى از هر سو به روى آنها گشوده است!.
اين استثناها گويا براى اين است كه، خداوند نشان دهد با تمام تأثيرى كه در عالم اسباب آفريده، نبايد در عالم اسباب گم شوند، و نبايد فراموش كنند كه در پشت اين دستگاه، دست نيرومند ديگرى است كه آن را مىگرداند.
گاه، چنان سخت مىگيرد كه، هر چه انسان مىكوشد و به هر درى مىزند، همه درها را به روى خود بسته مىبيند، و گاه، آن چنان آسان مىگيرد كه هنوز به سراغ درى نيامده در برابر او باز مىشود!.