تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٢٤
حيات و نظم اين جهان پهناور تنها يك فرمان او كافى است.
و در پايان اين آيه، با استفاده از زمينه بودن «توحيد» براى «معاد» بحث را به اين مسأله منتقل ساخته مىفرمايد: «سپس هنگامى كه شما را از زمين فرا مىخواند، ناگهان همه خارج مىشويد» «ثُمَّ إِذا دَعاكُمْ دَعْوَةً مِنَ الأَرْضِ إِذا أَنْتُمْ تَخْرُجُونَ».
كراراً در آيات قرآن ديدهايم كه، خداوند مسأله «معاد» را با تكيه بر نشانههاى قدرت او در آسمان و زمين اثبات مىكند، و آيه مورد بحث نيز يكى از آنها است.
تعبير به «دَعاكُم» (شما را فرا مىخواند) اشاره به اين است: همان طور كه براى تدبير و نظم جهان يك فرمان او كافى است، براى بعث و نشور و رستاخيز نيز يك دعوت او كفايت مىكند، مخصوصاً با توجه به جمله «إِذا أَنْتُمْ تَخْرُجُونَ» كه «اذا» در آن به اصطلاح براى «مفاجاة» است، روشن مىسازد كه با يك دعوت او همه ناگهان بيرون مىريزند.
ضمناً تعبير «دَعْوَةً مِنَ الأَرْضِ» نشانه روشنى بر معاد جسمانى است، كه انسان در رستاخيز از اين زمين فرا خوانده مىشود (دقت كنيد).
***
نكتهها:
١- يك دوره كامل درس خداشناسى
در آيات ششگانه گذشته، بحثهاى گوناگونى پيرامون خداشناسى مطرح شده كه مجموعاً يك دوره جالب را تشكيل مىدهد، از آفرينش آسمان گرفته تا آفرينش بشر از خاك، و از پيوند محبت خانوادگى گرفته، تا خواب آرامبخش در شب و روز، از تدبير نظام و جهان بالا گرفته تا برق آسمان و نزول باران و