تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤١٦
دشمن شناخته نمىشود و چه جنجال عجيبى بر پا خواهد شد!
اتفاقاً گاهى، اين مسأله در مورد برادران دوقلو، كه از هر نظر شباهت با هم دارند، پيش مىآيد، و چه مشكلاتى در برخورد مردم و مناسبات با آنها، روى مىدهد، تا آنجا كه شنيدهايم گاهى يكى از برادران دو قلوى هم رنگ و هم شكل، بيمار بوده، و مادر دارو را به ديگرى داده است!
لذا براى سازمان يافتن اجتماع بشر، خداوند صداها و رنگها را مختلف قرار داده است.
به گفته «فخر رازى» در ذيل آيه مورد بحث، شناسائى انسان نسبت به انسان، يا بايد از طريق «چشم» حاصل شود يا به وسيله «گوش»، خداوند براى تشخيص چشم، رنگها و صورتها و شكلها را مختلف آفريده، و براى تشخيص گوش، اختلاف آوازها و آهنگهاى صدا را ايجاد كرده است، به طورى كه در تمام جهان نمىتوان دو انسان را پيدا كرد كه از نظر چهره و آهنگ صدا، از تمام جهات يكسان باشند، يعنى صورت انسان، كه عضو كوچكى است و آهنگ صداى انسان كه موضوع سادهاى است، به قدرت پروردگار به ميلياردها شكل مختلف در مىآيد و اين از آيات عظمت او است.
البته، اين احتمال نيز وجود دارد- و بعضى از مفسران بزرگ به آن اشاره كردهاند- كه اختلاف السنه، به معنى اختلاف زبانها از قبيل عربى و فارسى و مانند آن باشد، و اختلاف رنگها اشاره به اختلاف نژادها كه هر نژادى رنگى دارد.
ولى، مىتوان معنى وسيعى از كلمه «اختلاف» استفاده كرد، كه شامل اين تفسير و تفسير ما قبل آن هر دو شود، و به هر معنى، اين تنوع خلقت شاهد عظمت و قدرت او است.